အပိုင္း ၃
တရုတ္ျပည္ စီးပြါးေရး ဖြံ.ျဖိဳးတုိးတက္ျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမ်ား
အခန္း ၃
ျပင္ပကမၻာသုိ. နာက်င္စြာ တံခါးဖြင့္ျခင္း
တရုတ္ေခါင္းေဆာင္တုိ.သည္ အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားစြာကုိ ကမ္းရုိးတန္းတစ္ေလွ်ာက္၌
တည္ေထာင္ျပီး ေဈးကြက္စီးပြါးေရးကုိ စမ္းသပ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့သည္ ။ ဤသုိ.ေသာ
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ဳိးကုိ ေဒသအနည္းငယ္၌သာ ကန္.သတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းျဖင့္
တရုတ္ျပည္၏ လစ္ဘရယ္သမားတုိ.သည္ ဤလစ္ဘရယ္မူဝါဒတုိ. အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းအေပၚ
နုိင္ငံလုံးအနွံ. ကန္.ကြက္ပိတ္ဆုိ. ေနွာင့္ယွက္မႈမ်ား ေပၚေပါက္လာေစနုိင္သည့္
ေပးဆပ္ျခင္းမ်ားလွသည့္ နုိင္ငံေရးစကားစစ္ထိုးပြဲမ်ားကုိ ေရွာင္လႊဲနုိင္ခဲ့ၾကသည္ ။
သုိ.ေသာ္လည္း အထူးစီးပြါးေရးဇုန္တုိ.သည္ အရင္းရွင္တုိ.က်က္စားသည့္ နယ္ေျမတစ္ခု
ျဖစ္လာေသာအခါ ခ်န္ယန္းက “စီးပြါးေရး ရာဇဝတ္မႈမ်ားကုိ အျပင္းအထန္
ဆန္.က်င္တုိက္ဖ်က္ၾက”ဟူသည့္ လႈပ္ရွားမႈျဖင့္ ျပန္လည္တုိက္ခုိက္လာသည္ ။ ေက်ာက္နွင့္
ဟူေယာင္ဘန္းတုိ.အေနျဖင့္ ဩဇာတိကၠမ ၾကီးမားလွသည့္ ပါတီဝါရင့္ၾကီးကုိ ရပ္တန္.သြားေစရန္
အင္အားမဲ့သကဲ့သုိ. ခံစားၾကရသည္ ။
ျပင္ပကမၻာသုိ. တရုတ္ျပည္ တံခါးဖြင့္လုိက္သည့္ အေစာပုိင္းကာလမ်ားအတြင္း၌
တျခားထိပ္တုိက္ေတြ.မႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့ေသးသည္ ။ ဥပမာအားျဖင့္ ဟိုင္နန္ကြ်န္းမွ ေျမကြက္တစ္ခုကုိ
နုိင္ငံျခားကုမၸဏီတစ္ခုအား ငွါးရမ္းမည့္ အစီအစဥ္သည္ ၾကီးမားသည့္ ျငင္းခုန္မႈမ်ား
ေပၚေပါက္လာေစခဲ့သည္ ။ လူမ်ားစြာက ဤသုိ.ေသာ သေဘာတူညီမႈမ်ဳိးသည္ တရုတ္ျပည္၏
အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္မႈကုိ ထိခုိက္ေစသည္ဟု ကန္.ကြက္ေဆြးေႏြးၾကသည္ ။ ေနာက္ဆုံးတြင္
ေက်ာက္က တိန္.ေရွာင္ပင္းအား ဤသေဘာတူညီမႈအတြက္ ဘာမွ်စုိးရိမ္ဖြယ္ရာမရွိေၾကာင္း
ေျပာဆုိသိမ္းသြင္းနုိင္ခဲ့သည္ ။
ရဲေဘာ္ခ်န္ယန္းသည္ တံခါးဖြင့္ စီးပြါးေရးမူဝါဒမ်ားနွင့္ ပက္သက္၍ စုိးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ မ်ားစြာရွိျပီး သူနွင့္ တိန္.ေရွာင္ပင္း၏ ကြာျခားမႈမ်ားမွာ အေတာ္သိသာသည္ ။
အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးကုိ တိန္.ေရွာင္ပင္းက အဆုိျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ ။ သူက ဂြမ္ေဒါင္းျပည္္နယ္အတြင္း ရွန္ဇန္းနွင့္ဇူဟုိင္း ၊ ဖူက်င့္ျပည္နယ္အတြင္း ရွာမင္း ေဒသတုိ.ကုိ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးခဲ့ျပီး ေနာက္ပုိင္း၌ တျခားေဒသတုိ.ကုိလည္း တုိ.ခ်ဲ.ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ ။ ခ်န္ယန္းသည္ အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားကုိ အျမဲပင္ ကန္.ကြက္ခဲ့သည္ ။ သူသည္ ဤဇုန္မ်ားသုိ. ဘယ္တုန္းကမွ ေျခမခ်ခဲ့ေပ ။ သူသည္ အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားသုိ. ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ေစလႊတ္ခဲ့ေၾကာင္း ၊ ပထမ၌ သူတုိ.က အပ်က္သေဘာျဖင့္ အစီရင္ခံၾကေၾကာင္း ၊ သုိ.ေသာ္ေနာက္ပုိင္းတြင္ အျပဳသေဘာေဆာင္ အစီရင္ခံၾကေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ္ျပန္လည္ ၾကားသိရသည္ ။ သုိ.ေသာ္လည္း သူသည္ အျမဲတမ္းပင္ သံသယရွိေနျပီး ကန္.ကြက္ခဲ့သည္ ။
၁၉၈၁ ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာလ၌ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ျပည္နယ္နွင့္ ေဒသဆုိင္ရာ ပါတီအတြင္းေရးမႈးမ်ား တက္ေရာက္သည့္ အစည္းအေဝးနွင့္ ေႏြဦးပြဲေတာ္အတြင္း သူနွင့္အတူ ခရီးထြက္ခဲ့သည့္ စီမံကိန္းေရးဆြဲေရးေကာ္မရွင္မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားနွင့္ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးမႈမ်ား၌ အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ား၏ ပင္မဦးစားေပး ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ စမ္းသပ္ေရးနွင့္ ေလ့လာေရးျဖစ္ေၾကာင္း ခ်န္ယန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္ ။အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားကုိ ေနာက္ထပ္မတုိးခ်ဲ.နုိင္ေတာ့ေၾကာင္းနွင့္ ၎တုိ.၏ ဆုိးက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ားကုိ မွတ္သားထားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သူကေျပာၾကားခဲ့သည္ ။
မူလက ရွန္ဟုိင္းနွင့္ ဇီက်န္းျပည္နယ္ အပါအဝင္ ကမ္းရုိးတမ္းတစ္ေလွ်ာက္၌ အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ား ပုိ၍တည္ေဆာက္ဖုိ.ျဖစ္သည္ ။ သုိ.ေသာ္လည္း ထုိေဒသမ်ားသည္ အထူးဇုန္မ်ား တည္ေထာင္ဖုိ. မဟုတ္ေၾကာင္း ခ်န္ယန္းကေျပာသည္ ။ ဤေဒသသည္ အခြင့္အေရးသမား အမ်ားအျပား ရိွသည္ဟု နာမည္ၾကီးသည့္ ေဒသျဖစ္ေၾကာင္း ၊ အခြင့္အေရး အနည္းငယ္ ေပးလုိက္ရုံနွင့္ပင္ သူတုိ.၏ ေျပာင္ေျမာက္သည့္ ကြ်မ္းက်င္မႈမ်ားျဖင့္ ေလွာင္အိမ္ထဲမွ ထြက္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ခ်န္ယန္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္ ။ တိန္.လီက်န္၏ ဦးေဆာင္မႈေအာက္တြင္ရွိသည့္ အတြင္းဝန္မ်ား သုေတသနရုံးကလည္း အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားသည္ “နုိင္ငံျခား အထူးအခြင့္အေရးဇုန္မ်ား”အျဖစ္ က်ဆင္းဆုတ္ယုတ္ေနျပီဟု သက္ေသျပနုိင္မည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကုိ ရွာေဖြစုေဆာင္းေနခဲ့သည္ ။ ခ်န္ယန္းနွင့္ တိန္.လီက်န္တုိ.၏ ဩဇာလႊမ္းမႈေၾကာင့္ တစ္ၾကိမ္တြင္ ဤေဝဖန္ခ်က္မ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္.ျပန္. ပ်ံ.နွံ.သြားခဲ့သည္ ။
နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈနွင့္ ပက္သက္၍မူ ခ်န္ယန္းသည္ တိန္.ေရွာင္ပင္းနွင့္ လုံးဝပင္သေဘာထား ကြဲလြဲသည္ ။ တိန္.ေရွာင္ပင္းက ပမာဏၾကီးမားသည့္ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈမ်ားကုိ လက္ခံယုံၾကည္သည္ ။ တရုတ္ျပည္ကဲ့သုိ.ေသာ စီးပြါးေရးဖြံ.ျဖိဳးဆဲ နုိင္ငံတစ္နုိင္ငံအေနျဖင့္ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈ မပါပဲ တာထြက္ေကာင္းလိမ့္မည္မဟုတ္ဟု သူကယုံၾကည္သည္ ။ သူက အဓိကက်ျပီး အေရးပါသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကိုသာ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းျပီး မည္ကဲ့သုိ. ေျဖရွင္းရမည္စသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကုိမူ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္းမရွိေပ ။ သူက အထူးဦးစားေပးေခ်းေငြ ၊ ပုံမွန္ေခ်းေငြ ၊ ဖက္စပ္လုပ္ငန္း စသည္တုိ.အားလုံးကုိ ေထာက္ခံအားေပးခဲ့သည္ ။ ခ်န္ယန္းကမူ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈမ်ားကုိ သတိၾကီးစြာထားသည္ ။ ရွန္ဟုိင္း-ေဗာက္စ္ဝက္ဂ်န္ ဖက္စပ္ကုမၸဏီ ဖုိင္တြဲသည္ သူ၏ရုံးခန္း၌ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ေသာင္တင္ေနခဲ့ျပီး ေနာက္ဆုံးတြင္မွ သူ၏ခြင့္ျပဳခ်က္ ရရွိခဲ့သည္ ။
ခ်န္ယန္းက နုိင္ငံျခားတုိက္ရုိက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈသည္ တရုတ္ျပည္ ဖြံ.ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အေျဖမဟုတ္ဟု ယုံၾကည္သည္ ။ သူက နုိင္ငံျခား အရင္းရွင္မ်ားသည္ ပုံမွန္အက်ဳိးအျမတ္မွ်ကုိသာ ရွာေဖြသည္မဟုတ္ပဲ “ထပ္ဆင့္အက်ဳိးအျမတ္”ကုိလည္း ရယူလုိေၾကာင္း မၾကာခဏ ေျပာၾကားခဲ့သည္ ။ တစ္နည္းအားျဖင့္ နုိင္ငံျခားတုိက္ရုိက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈမွ မည္သည့္အက်ဳိးအျမတ္မွ် ရရွိနုိင္မည္မဟုတ္ဟု ဆုိလုိျခင္းျဖစ္သည္ ။ သူက ဂူမူ (သူသည္ နုိင္ငံျခားကုန္သြယ္မႈနွင့္ စီးပြါးေရးရာ တာဝန္ခံျဖစ္သည္)ကုိ သတိၾကီးၾကီးထားဖုိ. မၾကာခဏ သတိေပးခဲ့သည္ ။ နုိင္ငံျခား အဖြဲ.အစည္းမ်ားမွ တရုတ္ျပည္သုိ.ေပးသည့္ အထူးဦးစားေပးေခ်းေငြမ်ားမွာ စက္ယႏၱရားမ်ား ဝယ္ယူဖုိ.ျဖစ္ေၾကာင္း သူကေျပာသည္ ။ ၎တုိ.မွာ အထူးဦးစားေပးအသြင္ ေဆာင္ေသာ္လည္း ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ (နုိင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ား၏ ရည္ရြယ္ခ်က္) ကုန္စည္မ်ား တင္ပုိ.ရန္ျဖစ္ျပီး ေလွ်ာ့ခ်ေပးထားသည့္ အတုိးနႈန္းသည္ ကုန္စည္ေရာင္းခ်သည့္ အျမတ္ေငြထဲတြင္ ထည့္ေဆာင္းထားျခင္းျဖစ္သည္ ။ ဤကဲ့သုိ.ေသာ ေခ်းေငြမ်ားကုိ ေခ်းယူရာ၌ ကြ်န္ေတာ္တုိ.မွာ လြတ္လပ္စြာ မေရြးခ်ယ္နုိင္ပဲ သတ္မွတ္ထားသည့္ ကုန္စည္ကုိသာ ဝယ္ယူရသည္ ။ သုံးစြဲမႈနွင့္ပက္သက္၍ ကန္.သတ္ခ်က္မထားသည့္ နုိင္ငံျခားတုိက္ရုိက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈမ်ားသည္ အတုိးနႈန္းျမင့္မားျပီး ကြ်န္ေတာ္တုိ. မတတ္နုိင္ေပ ။
ဖက္စပ္ကုမၸဏီမ်ားနွင့္ပက္သက္လွ်င္လည္း သူက ေဝဖန္ခဲ့သည္ ။ ခ်န္ယန္း၏ အေတြးအေခၚမ်ားမွာ လီနင္၏ “နယ္ခ်ဲ.ဝါဒ” ဆုိသည့္က်မ္းတြင္ ပါရွိသည့္ “ဘ႑ာအရင္း” ဆုိသည့္ ေဖာ္ျပခ်က္ကုိ အစြဲၾကီးေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု ကြ်န္ေတာ္ထင္သည္ ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး စတင္ျပီးေနာက္ပုိင္း၌ သူသည္ လီနင္၏ “နယ္ခ်ဲ.ဝါဒ” ကုိ ျပန္လည္ ဖတ္ရႈျပန္သည္ ။ လီနင္၏ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားသည္ မွန္ကန္ေနဆဲျဖစ္ျပီး ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ ယခုခ်ိန္ထိတုိင္ နယ္ခ်ဲ.ဝါဒ ေခတ္ကာလအတြင္း၌ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္ဟု ကြ်န္ေတာ့္ကုိ သူတစ္ခါ ေျပာခဲ့ဖူးသည္ ။
“စီးပြါးေရး ရာဇဝတ္မႈမ်ားကုိ အျပင္းအထန္ ဆန္.က်င္တုိက္ဖ်က္ၾက”လႈပ္ရွားမႈကုိ္ ၁၉၈၂ ခုနွစ္ ဇန္နဝါရီလအတြင္း ကမ္းရုိးတန္းေဒသမ်ား၌ စတင္ခဲ့သည္ ။ ၎သည္ ဗဟုိေကာ္မတီနာမည္ျဖင့္ အေရးၾကီးနႈိးေဆာ္စာတစ္ေစာင္ ေပးပုိ.ရာမွ စတင္ခဲ့ျပီး အလြန္ၾကီးမားသည့္ ဂယက္ရုိက္မႈမ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့သည္ ။ ထုိစဥ္က ကြ်န္ေတာ္သည္ ဇီက်န္းျပည္နယ္သုိ. ေရာက္ရွိေနခဲ့သည္ ။ လႈပ္ရွားမႈသည္ ဂြမ္ေဒါင္းျပည္နယ္အတြင္း ေမွာင္ခုိလုပ္ငန္းမ်ားအေၾကာင္း ဗဟုိစည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးေကာ္မရွင္သုိ.တင္ျပခဲ့သည့္ အစီရင္ခံစာကုိ တုံ.ျပန္ေျဖရွင္းရာမွ စတင္ခဲ့ေၾကာင္း ေနာက္ပုိင္း၌ ကြ်န္ေတာ္ၾကားသိခဲ့ရသည္ ။
အစီရင္ခံစာ၌ ခ်န္ယန္းက “မိုးၾကိဳးပစ္သကဲ့သုိ. ျပင္းထန္၍ ျပတ္သားခုိင္မာေသာ တုိက္ခုိက္မႈ”မ်ဳိးျဖင့္ အေရးယူရန္ မွတ္ခ်က္ေရးခဲ့သည္ ။ ထို.ေနာက္၌ ပါတီအေထြေထြအတြင္းေရးမႈး ဟူေယာင္ဘန္းက သဘာပတိအျဖစ္ၾကီးမႈး၍ အတြင္းဝန္မ်ား အစည္းအေဝးက်င္းပခဲ့ျပီး အေရးၾကီး နႈိးေဆာ္စာကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္ ။ မတ္လအတြင္း ေဘဂ်င္းသုိ. ကြ်န္ေတာ္ျပန္ေရာက္အျပီး၌ ဗဟုိေကာ္မတီသည္ ဂြမ္ေဒါင္းနွင့္ ဖူက်င္းျပည္နယ္တုိ.နွင့္ပက္သက္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခု ျပဳလုပ္ခဲ့၍ အစည္းအေဝးမွတ္တမ္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကုိ တစ္နုိင္ငံလုံးသုိ. ျဖန္.ခ်ိခဲ့ျပီး တျခားေဒသမ်ားကုိ မွတ္တမ္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္၏ အနွစ္သာရမ်ားနွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြ လုိက္နာက်င့္သုံးၾကရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့သည္ ။ ဧျပီလအတြင္း၌ ဗဟုိေကာ္မတီနွင့္ နုိင္ငံေတာ္ေကာင္စီတုိ.က “ျပင္းထန္ေသာ စီးပြါးေရး ရာဇဝတ္မႈမ်ားကုိ အျပင္းအထန္ ဆန္.က်င္သည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္”ဆုိသည့္ စာတမ္းကုိ ျဖန္.ခ်ိခဲ့သည္ ။
၁၉၈၁ ခုနွစ္အတြင္းက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ အသစ္အဆန္းျဖစ္ေနဆဲျဖစ္သည္ ။ ကမ္းရုိးတန္းေဒသမ်ားကုိ ရည္ရြယ္ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ဤနုိင္ငံလုံးအနွံ. လႈပ္ရွားမႈသည္ ၎တုိ.ကုိ မ်ားစြာမွပင္ အထိနာေစခဲ့သည္ ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးက စီးပြါးေရးကုိ ျပန္လည္အသက္ဝင္လာေစခဲ့သလုိ ေမွာင္ခိုလႈပ္ရွားမႈ ၊ ေဈးကစားမႈ ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈနွင့္ နုိင္ငံပုိင္ပစၥည္း အလြဲသုံးစားျပဳ ခုိးယူမႈတုိ.ကုိလည္း ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္ ။ သုိ.ေသာ္လည္း ၎တုိ.ကုိ ကိစၥတစ္ခုခ်င္းအေပၚ အေျခခံ၍သာလွ်င္ ေျဖရွင္းသင့္သည္ ။
ထုိ.အစား ျပႆနာ၏ အတုိင္းအဆကုိ ပုိမိုခန္.မွန္းတြက္ခ်က္ခဲ့ျပီး က်ဳိးေၾကာင္းမဆီေလ်ာ္သည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကုိ ခ်မွတ္ခဲ့ၾကသည္ ။ စီးပြါးေရးဖြံ.ျဖိဳးမႈကုိ လႈံ.ေဆာ္နႈိးဆြေပးရန္ ရည္ရြယ္ျပီး စည္းမ်ဥ္းကန္.သတ္ခ်က္တုိ.ကုိ ေျဖေလွ်ာ့ေပးျခင္းနွင့္အတူ ယွဥ္တြဲပါလာခဲ့သည့္ ေရွာင္လႊဲ၍မရနုိင္သည့္ အေျခအေနမ်ားကုိ “ဝန္းက်င္အေျခအေနသစ္မ်ားအတြင္းမွ လူတန္းစားတုိက္ပြဲ၏ အေရးၾကီးသည့္ သရုပ္သကန္မ်ား” ၊ “လူတန္းစား ရန္သူမ်ားမွ ပ်က္စီးယုိယြင္းေနသည့္ အရင္းရွင္အေတြးအေခၚမ်ားကုိ အသုံးျပဳျပီး ကြ်နု္ပ္တုိ.၏ စနစ္အား အဖ်က္အေမွာင့္ တုိက္စားျခင္း၏ အက်ဳိးရလာဒ္မ်ား” စသည္ျဖင့္ စြပ္စြဲတံဆိပ္တပ္ခဲ့ၾကသည္ ။
“လူဇြာဆန္သည့္ ေနထုိင္မႈပုံစံမ်ား ျမင့္တက္လာသည္”ဟုလည္း ေဖာ္ျပထားေသးသည္ ။ ထုိ.အျပင္ “ယေန.မွစ၍ ပ်က္စီးယုိယြင္းေနသည့္ ဘူဇြာအေတြးအေခၚမ်ား၏ လႈိက္စားမႈအား ဆန္.က်င္တုိက္ဖ်က္ေရးကို အားသစ္ေလာင္း ဆင္ႏႊဲသြားမည္” ၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္အတြင္း၌ ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒ သန္.ရွင္းစင္ၾကယ္ေရးကုိ ဦးစားေပး ေဖာ္ေဆာင္သြားမည္” စသည္ျဖင့္လည္း အဆုိျပဳခဲ့သည္ ။
ဤသုိ.ေသာ တံဆိပ္တပ္စြပ္စြဲမႈမ်ားနွင့္ လႈပ္ရွားမႈကုိ ျပဳလုပ္ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည့္ နည္းလမ္းတုိ.သည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနွင့္အတူ ေပၚထြက္လာခဲ့သည့္ အေျခအေနမ်ားကုိ မ်ားစြာအက်ဳိးသက္ေရာက္ခဲ့သည္ ။ ဂြမ္ေဒါင္းနွင့္ တျခားကမ္းရုိးတန္းေဒသမ်ားမွ ေမွာင္ခုိလုပ္ငန္းမ်ားကုိ အလြန္အက်ဴး တုံ.ျပန္ခဲ့ျခင္းသည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနွင့္ စီးပြါးေရးဖြံ.ျဖိဳးမႈ လႈံ.ေဆာ္နႈိးဆြေရး အစီအစဥ္မ်ားအေပၚ ရဲေဘာ္ခ်န္ယန္း၏ ကန္.ကြက္မႈနွင့္ သံသယၾကီးမားမႈမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္ ။ ၎တုိ.ကို အႏၱရာယ္ၾကီးမားသည့္ မူဝါဒမ်ားျဖစ္သည္ဟု သူကယုံၾကည္သည္ ။
စီးပြါးေရး ရာဇဝတ္မႈမ်ားကုိ ဆန္.က်င္တုိက္ဖ်က္သည့္ လႈပ္ရွားမႈကုိ အဆုိျပဳခဲ့စဥ္က အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားသည္ “စီမံကိန္းစီးပြါးေရးသည္ အဓိကဦးစားေပးျဖစ္ျပီး ေဈးကြက္ထိန္းညွိေရးသည္ အရံအစီအစဥ္ျဖစ္ေၾကာင္း”ကုိ စြဲျမဲစြာ ခံယူထားရမည္ဟု ေၾကျငာခဲ့သည္ ။ ဤအခ်က္မွာ အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားကုိ အဓိပၸါယ္မဲ့သြားေစမည္ျဖစ္သည္ ။ သူ(ခ်န္ယန္း)က နုိင္ငံျခားကုန္သြယ္မႈတြင္ ဗဟုိ၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကုိ တုိးျမႈင့္ရန္လည္း ေၾကျငာခဲ့သည္ ။ နုိင္ငံေတာ္မွ သတ္မွတ္ထားသည့္ ကမၸဏီမ်ား မပါပဲနွင့္ မည္သည့္ကုန္သြယ္မႈ သုိ.မဟုတ္ မည္သည့္စီးပြါးေရး လႈပ္ရွားမႈမွ် မျပဳလုပ္ရန္နွင့္ နုိင္ငံျခားကုန္သြယ္မႈ အားလုံးသည္ တရားဝင္ စည္မ်ဥ္းစည္းကမ္း လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားကုိ လုိက္နာရမည္ဟု ေၾကျငာခဲ့သည္ ။ အက်ဳိးဆက္အားျဖင့္ အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားသုိ. ခ်ေပးထားသည့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္တခ်ဳိ. ျပန္လည္နုတ္ယူခံလုိက္ရသည္ ။ သူက နုိင္ငံေတာ္အတြက္ မျဖစ္မေန ဝယ္ယူရမည့္ စုိက္ပ်ဳိးေရးနွင့္ ေက်းလက္ေဒသ ထြက္ကုန္မ်ား၏ အခ်ဳိးအစားကုိ တုိးျမႈင့္ျပီး တန္ဖိုးၾကီးကုန္စည္မ်ား ဝယ္ယူမႈကုိ ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ. လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ာကုိလည္း ခ်မွတ္ေပးခဲ့သည္ ။ ထုိ.အျပင္ ကမ္းရုိးတန္းေဒသမ်ားမွ အလုပ္သမားတုိ.၏ ေဘာနပ္စ္ကုိလည္း ကုန္းတြင္းပုိင္း ျပည္နယ္မ်ားရွိ အလုပ္သမားတုိ.၏ လစာထက္ အနည္းငယ္မွ်သာ ပုိေပးဖုိ. ကန္.သတ္ခ်က္ကုိလည္း သူက အဆုိျပဳခဲ့သည္ ။
စီးပြါးေရး ရာဇဝတ္မႈမ်ားကုိ ဆန္.က်င္သည့္ လႈပ္ရွားမႈသည္ စီးပြါးေရး ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားကုိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးေရးကုိ ဆန္.က်င္သည့္ လႈပ္ရွားမႈအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းသြားခဲ့သည္ ။ ၎သည္ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားသုိ. ခ်ေပးထားသည့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္တခ်ဳိ.ကုိ ျပန္လည္သိမ္းယူသြားသည္ ။ ဂြမ္ေဒါင္းနွင့္ ဖူက်န္းျပည္နယ္မ်ားတြင္ အထူးဦးစားေပးနွင့္ ေျပာင္းလြယ္ျပဳလြယ္သည့္ မူဝါဒမ်ားခ်မွတ္ေပးဖုိ. ခြင့္ျပဳခ်က္မွာ အကုန္လုံးလုိလုိ တစ္စစီျပိဳက်သြားသည္ ။
ခ်န္ယန္းသည္ ဤအေျခအေနမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္းအတြက္ အဓိက အခန္းက႑မွ ပါဝင္ခဲ့သည္ ။ ျပႆနာကုိ မီးေမႊးေပးလုိက္သည္မွာ ဗဟိုစည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာျဖစ္သည္ ၊ သုိ.ေသာ္လည္း ခ်န္ယန္း၏ လမ္းညႊန္မႈမပါပဲ ဤသုိ.ေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ဳိး ေပၚေပါက္လာမည္မဟုတ္ပါ ။ ဟူက်ားမူ(ေရွးရုိးစြဲ ေပၚလစ္ဗ်ဴရုိ အဖြဲ.ဝင္တစ္ဦးျဖစ္ျပီး ေမာ္စီတုန္း၏ အတြင္းေရးမႈးလုပ္ခဲ့ဖူးသူ)သည္လည္း ထိခုိက္နစ္နာေအာင္ လုပ္ခဲ့သည့္ အခန္းမွ ပါဝင္ခဲ့သည္ ။
တိန္.ေရွာင္ပင္းကမူ ျပႆနာ၏ ေလးနက္မႈကုိ သိေကာင္းမွသိပါလိမ့္မည္ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ သူသည္ တစ္ဖက္တြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကုိ စီမံခန္.ခြဲဖုိ. ၾကိဳးစားေနျပီး တျခားတစ္ဖက္တြင္မူ စီးပြါးေရး ရာဇဝတ္မႈမ်ားကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ. အားထုတ္ေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ ။ ဤလႈပ္ရွားမႈသည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ တစ္ခုလုံးကုိ မည္မွ်ထိခုိက္ေစေၾကာင္း သူသတိျပဳမိပုံမရေပ ။ ေယာင္ဘန္းနွင့္ ကြ်န္ေတာ္ ၂ ေယာက္စလုံးမွာ အင္အားမဲ့သည့္နွယ္ ေခ်ာင္ပိတ္မိေနၾကသည္ ။ အေရးၾကီးနႈိးေဆာ္စာကုိ ေယာင္ဘန္းသဘာပတိလုပ္သည့္ အတြင္းဝန္မ်ားအစည္းအေဝးမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း သူသည္ အမိန္.တစ္ခုကို လုိက္နာအေကာင္အထည္ေဖာ္ေနျခင္းသာျဖစ္သည္ ။
ဂြမ္ေဒါင္းနွင့္ ဖူက်န္းျပည္နယ္တုိနွင့္ပက္သက္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲကုိ ကြ်န္ေတာ္တုိ. ၂ ေယာက္ ဦးေဆာင္က်င္းပခဲ့ျပီး အစည္းအေဝး၌ မိန္.ခြန္းေျပာခဲ့ေသာ္လည္း တကယ္တမ္း၌မူ ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ ေနွာင္ၾကိဳးျဖင့္ ခ်ည္ေနွာင္ခံထားရျခင္းျဖစ္သည္ ။ အစည္းအေဝး၌ ျပည္နယ္ ၂ ခုစလုံးမွ ရဲေဘာ္မ်ားက အၾကီးအက်ယ္ စုိးရိမ္မႈကုိ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္ ။ ဤသုိ.ေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ဳိးက အထူးဦးစားေပးနွင့္ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ မူဝါဒမ်ား ခ်မွတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ. ခက္ခဲသြားေစလိမ့္မည္ဟု သူတုိ.က ယုံၾကည္ၾကသည္ ။ တစ္ဖက္၌ ကြ်န္ေတာ္တုိ. ၂ ဦးသည္ သူတုိ.အား ဗဟုိေကာ္မတီမွ ခ်မွတ္လိုက္သည့္ နႈိးေဆာ္စာကုိ လက္ခံလုိက္နာၾကဖုိ. ေျဖာင္းဖ်သိမ္းသြင္းရျပီး တျခားတစ္ဖက္တြင္မူ ကမ္းရုိးတန္းေဒသမ်ားသုိ. ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးက ေဆာင္ၾကဥ္းေပးလာသည့္ အေျခအေနေကာင္းမ်ားအေပၚ ဆိုးက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ား နည္းနုိင္သမွ် နည္းသြားေစေရးအတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္ကုိ ကာကြယ္ဖုိ. ရဲေဘာ္ခ်န္ယန္းအား တတ္နုိင္သမွ် ေျဖာင္းဖ်စည္းရုံးဖုိ. လုိအပ္ေပသည္ ။
အစည္းအေဝး၌ ရဲေဘာ္ခ်န္ယန္းက ဂြမ္ေဒါင္းျပည္နယ္ ပါတီေကာ္မရွင္အတြင္းေရးမႈး ရန္ဇန္းက်ိအား ရာထူးမွ ဖယ္ရွားပစ္ဖုိ. အဆုိျပဳခဲ့သည္ ။ သူက ဂြမ္ေဒါင္းနွင့္ ဖူက်န္း ကဲ့သုိ.ေသာ ေဒသမ်ား၌ ရန္ဇန္းက်ိလုိ “ပါးနပ္လြန္းသည့္လူမ်ား” မရွိသင့္ပဲ ကုိယ္က်င့္တရားေကာင္းမြန္သူမ်ဳိးကသာလွ်င္ ဦးေဆာင္သင့္ေၾကာင္း ခ်န္ယန္း၏ စကားျဖင့္ေျပာရပါက “နႈတ္မရနုိင္သည့္သံမႈိကဲ့သုိ. ခုိင္မာသည့္သူမ်ဳိး”ကသာ ဦးေဆာင္သင့္ေၾကာင္း သူကယုံၾကည္သည္ ။
ေယာင္ဘန္းနွင့္ကြ်န္ေတာ္က ေနာက္ဆုံး၌ ခ်န္ယန္းအေလွ်ာ့ေပးသြားသည္အထိ အၾကိမ္ၾကိမ္ေတာင္းပန္ခဲ့ရသည္။ အေၾကာင္းတစ္ခုမွာ တုိေတာင္းလွသည့္ အခ်ိန္အတြင္း၌ သူ.ကုိအစားထုိးနုိင္မည့္ သင့္ေလ်ာ္သည့္သူ မေတြ.နုိင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ ။ သူ.ေနရာကုိ အစားထုိးရန္ ခ်န္ယန္းအဆုိျပဳသူတစ္ေယာက္မွာ က်န္းမာေရး မေကာင္းသျဖင့္ ေနာက္ဆုံး၌ သူအေလွ်ာ့ေပးလုိက္ရသည္ ။
အခ်ိန္ ၁ နွစ္ေက်ာ္မွ် ၾကာျမင့္ခဲ့သည့္ ဤလႈပ္ရွားမႈသည္ ျပႆနာမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္ ။ လုပ္ရင္းကုိင္ရင္းမွ မွားယြင္းမိသည့္ အမွားအယြင္းမ်ား ၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကုိ ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ အေရးယူသည္ ။ ရာဇဝတ္မႈ မက်ဴးလြန္ပဲ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းမ်ား ၊ ေသးငယ္သည့္ ဥပေဒ ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ ျပင္းထန္သည့္ အျပစ္ေပး အေရးယူမႈမ်ား ေျမာက္မ်ားစြာ ေပၚေပါက္ခဲ့သည္ ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၏ အက်ဳိးရလာဒ္အျဖစ္ မူလကရႈျမင္ခဲ့သည့္ အေျခအေနမ်ားကို ေခါင္းပုံျဖတ္ အျမတ္ၾကီးစားမႈနွင့္ အလြဲသုံးစားမႈအျဖစ္ မွတ္ယူခဲ့ၾကသည္ ။
ဥပမာအားျဖင့္ သူတုိ.၏ အားလပ္ခ်ိန္တြင္ ကုိယ္ပုိင္အလုပ္လုပ္သည့္ သုိ.မဟုတ္ တျခားအခ်ိန္ပုိင္းအလုပ္လုပ္သည့္ နုိင္ငံပုိင္စုေပါင္းလုပ္ငန္းမွ ကြ်မ္းက်င္သူ ပညာရွင္လုပ္သား ၊ ျပည္ပသုိ. ကုန္စည္တင္ပုိ.ေရာင္းခ်ရာမွ ပုိလွ်ံသည့္ နိုင္ငံျခားေငြကုိ အသုံးျပဳသည့္ သုိ.မဟုတ္ တျခားေငြေၾကးျဖင့္ ဖလွယ္ျခင္းျပဳလုပ္သည့္ အဖြဲ.အစည္းမ်ား ၊ အစုိးရအဝယ္ေတာ္မ်ားနွင့္ သူတုိ.၏ ကုန္သြယ္ဖက္မ်ားၾကားတြင္ သုံးစြဲသည့္ လူမႈေရးအသုံးစားရိတ္မ်ား စသည္တုိ.အားလုံးကုိ ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ မွတ္ယူခဲ့သည္ ။ လူမ်ားစြာကုိ မွားယြင္းစြာ ျပစ္ဒဏ္စီရင္ခဲ့သည္ ။ ေနာက္ပုိင္း၌ ဤအမႈမ်ားကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ခဲ့ျပီး သူတုိ.၏ ဂုဏ္သိကၡာကုိ ျပန္လည္အသိအမွတ္ျပဳ အဖတ္ဆယ္ေပးခဲ့ရသည္ ။
ဤလုပ္ရပ္တုိ.က လူအမ်ားအား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအေပၚ သံသယဝင္ေစခဲ့သည္ ။ မည္သည္တုိ.ကုိ ခြင့္ျပဳ၍ မည္သည္တုိ.ကို ခြင့္မျပဳေၾကာင္း သူတုိ.မေဝခြဲတတ္ေတာ့ေပ ။ စီးပြါးေရးနယ္ပယ္အတြင္း အလုပ္လုပ္ေနသည့္ ရဲေဘာ္တခ်ဳိ.သည္ မည္သည့္လုပ္ရပ္မွ် မလုပ္ခင္ အေျခအေနကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ရသည္ ။ တခ်ဳိ.အဝယ္ေတာ္မ်ားနွင့္ အေရာင္းသမားတုိ.က လေပါင္းမ်ားစြာၾကာေအာင္ ခရီးထြက္ရမည္ကို ျငင္းဆန္လာၾကသည္ ။
ဗဟုိေကာ္မတီမွ ထုတ္ျပန္သည့္ နႈိးေဆာ္စာ၏ ရလာဒ္အျဖစ္ သူတုိ.၏ ေရွးရိုးစြဲ အယူအဆမ်ားကို ဖက္တြယ္ထားျပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအေပၚ မသက္မသာျဖစ္ေနသည့္ နုိင္ငံတစ္ဝွမ္းရွိ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ.အစည္းမ်ားမွလူမ်ားသည္ စက္ရုံမ်ား ၊ လုပ္ငန္း႒ါနမ်ားသုိ. အၾကိမ္ၾကိမ္ သြားေရာက္စုံစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ျပီး လုပ္ငန္းကုိင္ငန္းမ်ားကို ၾကီးမားစြာ ဒုကၡေရာက္ေစခဲ့ၾကသည္ ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္မ်ားစြာ ရပ္တန္.သြားခဲ့သည္။
၁၉၈၈ ခုနွစ္ ေဆာင္းဦးေပါက္ရာသီတြင္ ဟုိင္နန္ကြ်န္းရွိ ယန္ပုစီမံကိန္းနွင့္ပက္သက္၍ စုိးရိမ္စရာမ်ား ရွိခဲ့သည္ ။
ယန္ပုေဒသသည္ စုိက္ပ်ဳိး၍မရသည့္ က်တ္တီးေျမ အကြက္ေလးတစ္ခုသာျဖစ္သည္ ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ.အတြက္ ၎ေဒသကုိ ဖြံ.ျဖဳိးတုိးတက္ေအာင္လုပ္ဖို. ခက္ခဲေစမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း အကယ္၍ ဤေဒသကို နုိင္ငံျခား စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားသုိ. ငွါးရမ္းပါက သူတုိ.အေနျဖင့္ လွ်င္ျမန္စြာ ဖြံ.ျဖိဳးေအာင္ လုပ္နုိင္ၾကလိမ့္မည္ျဖစ္သည္ ။ ဟုိင္နန္ပါတီ အတြင္းေရးမႈး ဇူရွိက်ီနွင့္ ဟုိင္နန္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈး လီယန္ရွန္းတုိ.က ေဟာင္ေကာင္ရွိ ဂ်ပန္ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီတစ္ခု၏ ႒ါနခြဲျဖစ္သည့္ ကူမဂုိင္ဂူမိနွင့္ အဆက္အသြယ္ရရွိျပီး ဤသုိ.ေသာကမ္းလွမ္းမႈမ်ဳိး ရရွိခဲ့ျပီး ကုမၸဏီက ေငြဘီလီယံေပါင္းမ်ားစြာ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမည္ဟု သေဘာတူသည္ ။
ကြ်န္ေတာ္က ယန္ပုစီမံကိန္းကုိ ခ်န္ယန္းထံသုိ. တင္ျပခဲ့ေသာ္လည္း သူက သူ၏အျမင္ကုိ မေျပာခဲ့ေပ ။ ထုိ.ေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္က တိန္.ေရွာင္ပင္းထံသုိ. ဆက္လက္အစီရင္ခံရာ သူက အလြန္ေထာက္ခံခဲ့ျပီး အျမန္ဆုံးအေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့သည္ ။
ထိုစဥ္အခ်ိန္က နုိင္ငံတစ္ဝွမ္းမွ လူမ်ားစြာအဖုိ. ဤသုိ.ေသာျဖစ္ရပ္မ်ဳိး ေပၚေပါက္လာမည္ဟု မေတြးထင္မိၾကေသးေပ။ တရုတ္ျပည္သည္ အတိတ္ကာလက လုံးဝေသာ္လည္းေကာင္း တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းအားျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ကုိလုိနီျပဳျခင္း ခံခဲ့ရသည္ ။ ထုိ.ေၾကာင့္ လူအမ်ားသည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္မႈနွင့္ ပက္သက္လာလွ်င္ အလြန္ပင္ အကဲဆတ္သည့္ အေနအထားရွိသည္ ။ စင္ဟြာတကၠသုိလ္ လက္ေထာက္ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဇန္ေဝက သုေတသနတစ္ခ်ဳိ. ျပဳလုပ္ျပီး နုိင္ငံျခားသားမ်ားသုိ. ငွါးရမ္းေပးထားသည့္ အက်ယ္အဝန္း ဧရိယာ ၾကီးမားသည့္ ေဒသမ်ားသည္ နုိင္ငံတစ္ခုအတြင္းရွိ သီးျခားလြတ္လပ္သည့္ နယ္ေျမတစ္ခုနွင့္ အလားသ႑ာန္တူေၾကာင္း တစ္နည္းအားျဖင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္မႈကုိ ေရာင္းခ်သည္နွင့္ အလားတူေၾကာင္း အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ ေရးသားတင္ျပခဲ့သည္ ။ ဤကိစၥမွာ ၁၉၈၉ ခုနွစ္ အမ်ဳိးသား ျပည္သူ.ကြန္ဂရက္တြင္ အဓိက အေၾကာင္းအရာၾကီးျဖစ္လာျပီး အေနွာင့္အယွက္ အေတာ္ျဖစ္ခဲ့သည္ ။ ကြန္ဂရက္တြင္ ဇူရွိက်ီက ရွင္းလင္းတင္ျပေသာ္လည္း လူအမ်ားက နားမေထာင္လုိၾကေပ ၊ သူတုိ.၏ ဆန္.က်င္မႈမွာ ျပင္းထန္လွသည္ ။ ဆန္.က်င္ကန္.ကြက္မႈမ်ား၏ ေနာက္ကြယ္၌ ဖုံးကြယ္ထားေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား ရွိမရွိ ကြ်န္ေတာ္မသိပါ သုိ.ေသာ္ သူတုိ.က စီမံကိန္းကုိ ပယ္ဖ်က္ရန္ ဆုံးျဖတ္ထားၾကျပီး ဟုိင္နန္မွ အရာရွိအမ်ားအေပၚ အျပစ္ပုံခ်ခ်င္ေနၾကသည္ ။
ယန္ပုစီမံကိန္းကုိ ဒုတိယဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ တီယန္က်ိယြန္က ဦးေဆာင္ျပီး ကြ်န္ေတာ္က ေထာက္ခံေၾကာင္း ပါတီဝါရင့္ၾကီး လီရွန္နင္း သိသြားေသာအခါ စီမံကိန္းသည္ “ဂုဏ္သိကၡာအရ ဆုံးရႈံးမႈျဖစ္ေၾကာင္း ၊ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ နုိင္ငံေတာ္ကုိ ေစာ္ကားမႈျဖစ္ေၾကာင္းနွင့္ နုိင္ငံေတာ္၏ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပုိင္မႈကုိ သစၥာေဖာက္မႈျဖစ္ေၾကာင္း”ျဖင့္ စြပ္စြဲအျပစ္တင္သည့္ စာတမ္းတစ္ေစာင္ ေရးသားခဲ့သည္ ။ ဤသည္မွာ လီရွန္နင္း၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ခုခံဆန္.က်င္မႈတစ္ခုျဖစ္ျပီး ကြ်န္ေတာ့္ကုိ တုိက္ခုိက္ရန္နွင့္ တျခားသူမ်ားအား ကြ်န္ေတာ့္ကုိ ဆန္.က်င္ဖုိ. လႈံ.ေဆာ္ရန္ အခြင့္အလမ္းကုိ ရွာၾကံေနတတ္သည့္ သူ၏နုိးၾကားတက္ၾကႊမႈ ဥပမာတစ္ခုျဖစ္သည္ ။ ဤျဖစ္ရပ္မတုိင္မွီက ကြ်န္ေတာ္နွင့္ ပါတီဝါရင့္ၾကီး ရဲေဘာ္ဝမ္ဇန္းတုိ.ၾကားတြင္ သေဘာထားကြဲလြဲမႈ တစ္ခါမွ် မရွိခဲ့ပဲ အေၾကာင္းကိစၥမ်ားကို သူနွင့္တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးနုိင္ခဲ့ျပီး သူ၏ေထာက္ခံမႈကုိ ရရွိနုိင္ခဲ့သည္ ။ သုိ.ေသာ္လည္း ၁၉၈၈ ခုနွစ္တြင္ အေနအထားမ်ား ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ျပီး သူက ကြ်န္ေတာ့္ကို တက္ၾကႊစြာ ဆန္.က်င္လာခဲ့သည္ ။ ဇြန္လ ၄ ရက္ေနာက္ပုိင္း၌မူ သူကကြ်န္ေတာ့္ကုိ “တန္ျပန္ေတာ္လွန္ေရးသမား” ၊ “လွ်ဳိ.ဝွက္ၾကံစည္သည့္ ဂုိဏ္းအုပ္စုေလး၏ ေနာက္ကြယ္မွ ၾကိဳးကိုင္ခ်ယ္လွယ္သူ” စသည္ျဖင့္ စြပ္စြဲခဲ့သည္ ။ သူ၏သေဘာထား ေျပာင္းလဲသြားျခင္းသည္ လီရွန္နင္းနွင့္ တိန္.လီက်န္တုိ.၏ ပေယာဂေၾကာင့္ျဖစ္နုိင္သည္ ။
လီရွန္နင္းသည္ ရဲေဘာ္တိန္.ေရွာင္ပင္းထံသုိ.လည္း စီမံကိန္းကုိ ရႈတ္ခ်သည့္ စာတစ္ေစာင္ ေပးပုိ.ခဲ့ေသးသည္ ။ တိန္.ကမူ အေသးစိတ္မ်ားကုိ ဂရုမျပဳမိေပ ၊ သုိ.ေသာ္လည္း လူအမ်ားအျပားက ဆန္.က်င္ၾကသည္ကုိ ေတြ.ၾကံဳလာျပီးေနာက္တြင္ “ေလာေလာဆယ္မွာ ဒီစီမံကိန္းကုိ ဆက္ျပီးအေကာင္အထည္ မေဖာ္သင့္ေသးဘူး”ဟု သူကေျပာခဲ့သည္ ။ ထုိ.မတုိင္မွီေလးအတြင္းကလည္း ရဲေဘာ္ခ်န္ယန္းက ကြ်န္ေတာ့္ထံသုိ. စာရြက္စာတမ္းတစ္ေစာင္ ထပ္ဆင့္ေပးပုိ.ခဲ့ျပီး “ဤကိစၥအေပၚတြင္ သတိၾကီးစြာထားရန္” ဟု ေတာင္းဆုိခဲ့သည္ ။
အျငင္းပြါးမႈ၏ အဓိကအခ်က္မွာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္မႈျဖစ္သည္ ၊ ထုိ.ေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္၏ ဝန္ထမ္းမ်ားအား ယန္ပုေဒသဖြံ.ျဖိဳးေရးစီမံကိန္းသည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္မႈွနွင့္ မပက္သက္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းျပနုိင္မည့္ အေသးစိတ္အခ်က္မ်ား ေရးသားေစခဲ့သည္ ။ တိန္.ထံသုိ. ကြ်န္ေတာ္က သတင္းအခ်က္အလက္အခ်ဳိ.နွင့္အတူ စာတစ္ေစာင္ ေရးသားေပးပုိ.ခဲ့သည္ ။ “ငွါးရမ္းျခင္းမွာ ေကာင္းမြန္မွန္ကန္သည့္ လုပ္ရပ္ဟုတ္မဟုတ္ဆုိသည္ကုိ ေလ့လာယူနုိင္ပါသည္ ။ သုိ.ေသာ္ ဤကိစၥသည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္မႈနွင့္ မည္သုိ.မွ် မပက္သက္ပါ”ဟု ကြ်န္ေတာ္က ေရးခဲ့သည္ ။
ေနာက္ပုိင္း၌ တိန္.က ကြ်န္ေတာ့္ကုိ အေသးစိတ္အခ်က္မ်ားေမးေသာအခါ “ယန္ပုေဒသဟာ စုိက္ပ်ဳိးလုိ. မရနုိင္တဲ့ က်တ္တီးကုန္းေျမေလးပါ ။ တကယ္လုိ. ကြ်န္ေတာ္တုိ.က ဒီေဒသကုိ နုိင္ငံျခားစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းေတြကို မငွားရမ္းဘူးဆုိရင္ ေနာက္ဆယ္နွစ္ အနွစ္နွစ္ဆယ္အၾကာမွာလည္း ဒီေဒသဟာ က်တ္တီးကုန္းေျမေလးပဲ ျဖစ္ေနဦးမွာပါ ။ တကယ္လုိ. ကြ်န္ေတာ္တုိ.က ငွားေပးခဲ့ျပီး သူတုိ.က ေဟာင္ေကာင္ေဒၚလာ ဘီလီယံေပါင္းမ်ားစြာ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံဖုိ. မစုိးရိမ္မထိတ္လန္.ၾကဘူးဆုိရင္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.အေနနဲ. ဘာကုိမ်ားစုိးရိမ္ေနစရာရွိသလဲခင္ဗ်ာ ။ ဒီလုပ္ရပ္ဟာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္မႈကုိ ထိခုိက္တယ္လုိ. ဘယ္လုိမွမေျပာနုိင္ပါဘူး”ဟု ကြ်န္ေတာ္က ျပန္ေျပာခဲ့သည္ ။
“ဒါဟာ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတဲ့ စိတ္ကူးစိတ္သန္းပဲ ။ ဒီအခ်က္ကုိ ငါအစက ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမသိခဲ့ဘူး”ဟု တိန္.က ျပန္ေျပာသည္ ။
ေနာက္ပုိင္း၌ ဟုိင္နန္မွ ပါတီအရာရွိ လီယန္ရွန္းနွင့္ ဇူရွိက်ီတုိ.က ယန္ပုေဒသဖြံ.ျဖိဳးေရးစီမံကိန္းနွင့္ပက္သက္၍ အေသးစိတ္ကို တိန္.ေရွာင္ပင္းထံသုိ. တုိက္ရုိက္ေရးသားတင္ျပခဲ့သည္ ။ တိန္.သည္ သူတုိ.၏စာကုိ ဖတ္ျပီးေနာက္ ေအာက္ပါသူ၏ မွတ္ခ်က္နွင့္အတူ ကြ်န္ေတာ့္ထံ ထပ္ဆင့္ေပးပုိ.ခဲ့သည္ ။ “အရင္စြပ္စြဲခ်က္ေတြဟာ မမွန္ကန္ မတိက်ဘူး။ ေလာေလာဆယ္ ဆက္လက္အေကာင္အထည္မေဖာ္ဖုိ. ငါကညႊန္ၾကားခဲ့တယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ဒီစာမွာေရးထားသလုိမ်ဳိး အေျခအေနေတြ ကြဲလြဲေနတယ္ဆုိရင္ ငါတုိ. တက္တက္ၾကႊၾကႊ ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္သင့္တယ္”ဟု သူကမွတ္ခ်က္ေရးခဲ့သည္ ။ ပါတီဝါရင့္ၾကီး ဝမ္ဇန္းသည္ စီးပြါးေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို တက္တက္ၾကႊၾကႊ မရွိေသာ္လည္း ကြ်န္ေတာ္က တိန္.ေရွာင္ပင္း၏ မွတ္ခ်က္အေၾကာင္း ေျပာျပီးေသာအခါ၌ သူကလည္း ေထာက္ခံခဲ့သည္ ။
ျပန္လည္၍ေတြးၾကည့္ေသာအခါ၌ တရုတ္ျပည္အေနျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနွင့္ တံခါးဖြင့္မူဝါဒကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ. မလြယ္ကူလွပါ ။ လူအမ်ားသည္ နုိင္ငံျခားသားမ်ားနွင့္ ဆက္ဆံရမည့္ ကိစၥမ်ား ၾကံဳေတြ.လာတုိင္း ေၾကာက္ရြံ.ေနၾကျပီးလွ်င္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားမ်ားကုိ စြပ္စြဲမႈမ်ားကလည္း အမ်ားအျပားရွိေနသည္။ လူအမ်ားသည္ ေခါင္းပုံျဖတ္ အျမတ္ထုတ္ခံရမည္ကုိ ၊ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္မႈအား ေသးသိမ္ေစမည္ကုိ သုိ.မဟုတ္ ကြ်န္ေတာ္တုိ. နုိင္ငံကုိ ေစာ္ကားခံရမည္ကုိ ေၾကာက္ရြံ.စုိးရိမ္ေနခဲ့ၾကသည္ ။
နုိင္ငံျခားသားမ်ား သူတုိ.၏ ပုိက္ဆံကုိ တရုတ္ျပည္တြင္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံပါက တရုတ္ျပည္၏ မူဝါဒမ်ား ေျပာင္းလဲမည္ကုိ သူတုိ.ကသာ စုိးရိမ္စရာရွိသည္ဟု ကြ်န္ေတာ္က ေထာက္ျပခဲ့သည္ ။ သုိ.ေသာ္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.က ဘာကုိမ်ား စုိးရိမ္စရာရွိပါသနည္း ။ ဥပမာအားျဖင့္ အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားသည္ ကိုလုိနီမ်ားျဖစ္သြားလိမ့္မည္ဟု မခုိင္လုံပဲ စြပ္စြဲမႈမ်ားရွိသည္ ။ မူလက မကာအုိကုိ သူတုိ.၏ ငါးဖမ္းပုိက္မ်ား လွန္းရန္အတြက္ ေပၚတူဂီတုိ.အား ငွားရမ္းခဲ့သည္ ။ သို.ေသာ္ ေနာက္ဆုံး၌ သူတုိ.၏ ကုိလုိနီျဖစ္သြားခဲ့သည္ဟု သူတုိ.က ေထာက္ျပၾကသည္ ။ က်င္မင္းဆက္သည္ အက်င့္ပ်က္ျခစားေနျပီး စြမ္းေဆာင္ရည္မရွိေပ သုိ.ေသာ္လည္း တရုတ္ျပည္သူ.သမၼတနုိင္ငံမွာ ဤသုိ.မဟုတ္ေပ ။ နုိင္ငံျခားသားမ်ားၾကားတြင္ စုိးရိမ္ထိတ္လန္.မႈတစ္ခုသာရွိျပီး ၎မွာ တရုတ္ျပည္သည္ ေျပာင္းလဲသြားျပီး တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္တြင္ မူလသေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ရုတ္သိမ္းျပီး သူတုိ.၏ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈမ်ားကုိပင္ သိမ္းယူသြားမည္လား ဆုိသည့္အခ်က္ျဖစ္သည္ ။ မည္သည့္အခ်က္ကုိၾကည့္ျပီး တရုတ္တုိ.က နုိင္ငံျခားသားမ်ားကုိ ေၾကာက္ရြံ.ေနရမည္နည္း ။ အကယ္၍ သူတုိ.၏ ေငြမ်ားကို တရုတ္ျပည္တြင္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံထားပါက တရုတ္ျပည္အေနျဖင့္ ဘာကိုမ်ား ေၾကာက္ရြံ.စုိးရိမ္ေနရပါမည္နည္း ။
ေနာက္ထပ္ဥပမာတစ္ခုမွာ ကမ္းလြန္ေရနံအတြက္ စမ္းသပ္တြင္းတူးသည့္ ကိစၥျဖစ္သည္ ။ နုိင္ငံျခား အရင္းအနွီး အေျမာက္အမ်ားလုိအပ္သည္ သုိ.ေသာ္ ေခါင္းပုံျဖတ္အျမတ္ထုတ္ခံရမည္ကို စိုးရိမ္သည့္အတြက္ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ားတြင္ ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားစြာ ထည့္သြင္းခ်ဳပ္ဆုိသည္ ။ ခ်ဥ္းကပ္နည္းမွာ အလြန္ေရွးရုိးစြဲဆန္လြန္းျပီး အေသးအဖြဲကိစၥရပ္ေလးမ်ားအေပၚတြင္ အာရုံစုိက္လြန္းသျဖင့္ ဗ်ဴဟာေျမာက္သည့္ အက်ဳိးအျမတ္မ်ားကို မ်က္ေစ့ေခ်ာ္ေနခဲ့ၾကသည္ ။
ေယ်ဘုယ်အားျဖင့္ တခ်ဳိ.သူမ်ားမွာ ေခါင္းပုံျဖတ္ အနုိင္က်င့္ခံရမည္ကို စုိးရိမ္ေနခဲ့ၾကသည္ ။ လြတ္လပ္ေရးနွင့္ ကုိယ့္အားကုိယ္ကုိးေရးဆုိသည့္ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ တရုတ္ျပည္သည္ ၎၏တံခါးတုိ.ကို ပိတ္ထားခဲ့သည္ ၊ သုိ.ေသာ္ တကယ္တမ္း၌ ၎မွာ ကိုယ့္ဘာသာကုိယ္ ျပ႒ါန္းလိုက္သည့္ အထီးက်န္ဆန္ ေနထုိင္ေရးမူဝါဒျဖစ္သည္ ။ တံခါးဖြင့္မူဝါဒကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ နုိင္ငံျခား ကုန္သြယ္မႈျပဳလုပ္ရန္ ၊ ကြ်န္ေတာ္တုိ. လုိအပ္သည္တုိ.ကို ကုန္သြယ္ရန္ျဖစ္သည္ ။ တခ်ဳိ.ေသာသူမ်ားက နုိင္ငံျခားမွ ကုန္စည္တင္သြင္းျခင္းကုိ ရွက္ၾကသည္ ။ မည္သည့္အရာကို ရွက္ရမည္နည္း ။ ၎မွာ ေတာင္းစားေနျခင္းမဟုတ္ေပ ။ ဤကိစၥသည္ နွစ္ဦးနွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ လဲလွယ္မႈျဖစ္ျပီးလွ်င္ ကုိယ့္အားကိုယ္ကုိးသည့္ ပုံစံတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္ ။ ဤအခ်က္သည္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.ကုိ ဆုံးရႈံးမႈမ်ားျပားသည့္ အမွားအယြင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္ ။ ဤေတြးေခၚပုံမွာ ပိတ္မိေနေသာ ေတြးေခၚမႈျဖစ္ျပီး မိမိ၏အားသာခ်က္ကုိ မည္သုိ.အသုံးခ်ရမည္ကုိ မသိသည့္ ေတြးေခၚနည္းျဖစ္သည္ ။
ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ လီပန္းသည္လည္း ယန္ပုစီမံကိန္းကုိ မေထာက္ခံေပ ။ သူက အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ားရုံးသုိ. အမိန္.တစ္ခု ထုတ္ျပန္ခဲ့ျပီး နုိင္ငံေတာ္ေကာင္စီမွ အသိေပးခ်က္မထုတ္ျပန္မခ်င္း ယန္ပုစီမံကိန္းကုိ ျပန္လည္မစတင္ရန္ ညႊန္ၾကားခဲ့သည္ ။ အက်ဳိးဆက္အားျဖင့္ ယန္ပုစီမံကိန္းကုိ ေခ်ာင္ထုိးထားလုိက္ၾကေတာ့သည္ ။ လီရွန္နင္းနွင့္ လီပန္း နွစ္ေယာက္စလုံးေၾကာင့္ ယန္ပုစီမံကိန္းကုိ မ်ားစြာထိခုိက္ေစခဲ့ျပီး ျပန္လည္နလံထူလာရန္ မ်ားစြာခက္ခဲခဲ့သည္ ။
ေျမရာ ေဈးကြက္နွင့္ ပမာဏၾကီးမားသည့္ ဖြံ.ျဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ နုိင္ငံျခားလုပ္ငန္းမ်ားကုိ ဆြဲေဆာင္ေရးနွင့္ပက္သက္၍ ေနာက္ထပ္ေျပာစရာတစ္ခုရွိေသးသည္ ။ အျမန္ဆုံး အျမတ္ျပန္ရဖုိ.အတြက္ အေရာင္းအဝယ္လုပ္ျခင္း (“အထူးလုိင္စင္ျဖင့္ ေခါင္းပုံျဖတ္ အျမတ္ထုတ္ျခင္း”ဟု တခ်ဳိ.ေသာ သံသယဝါဒီမ်ားက ရည္ညႊန္းသည့္) ဆုိသည့္ ျပႆနာျဖစ္သည္ ။ ဤျပႆနာကို ကြ်န္ေတာ္တုိ. ေျဖရွင္းနုိင္ပါက ေျမရာေဈးကြက္ကုိ ဖြင့္ေပးျခင္းသည္ ျမိဳ.ျပေဒသမ်ားကုိ အလွ်င္အျမန္ ဖြံ.ျဖိဳးေစျပီး ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈ ပတ္ဝန္းက်င္ကုိလည္း အေျခအေနေကာင္းမ်ား ေပၚထြန္းလာေစျခင္းျဖင့္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကုိ သိသိသာသာ အက်ဳိးရွိေစေပလိမ့္မည္ ။ ေျမရာကုိ လူသုံးကုန္စည္ကဲ့သုိ. သေဘာထားျပီး ေဈးကြက္အလုိအတုိင္း လြတ္လပ္စြာ ေျဖေလွ်ာ့ထားျပီး ေျမရာေဈးကြက္ ေပၚေပါက္လာေစျခင္း စသည္တုိ.မွာ မူဝါဒဆုိင္ရာ အဓိက ျပႆနာမ်ားျဖစ္သည္ ။ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာေအာင္ ေျမရာကုိ လႊဲေျပာင္းျခင္း သုိ.မဟုတ္ ငွားရမ္းျခင္းအား ဖြဲ.စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒက ကန္.သတ္တားဆီးထားသည္ ။ ထုိ.ေၾကာင့္ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာေအာင္ ဤအေၾကာင္းအရာကုိ မေျဖရွင္းနုိင္ခဲ့ေပ ။
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစပုိင္းကာလ၌ ရွန္ဇန္းေဒသတစ္ခုတည္းတြင္သာလွ်င္ ငွားရမ္းရန္သတ္မွတ္ထားသည့္ ေျမရာရွိျပီး ၎ကုိ ဟူယင္ရွင္း (ေဟာင္ေကာင္မွ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးျဖစ္ျပီး ေဂၚဒြင္ဝူးဟု လူသိမ်ားသည္)ကုိ ဖြံ.ျဖဳိးေရးအတြက္ ငွားရမ္းေပးခဲ့သည္ ။ ထုိအခ်ိန္က ဤကိစၥသည္ အဓိက ျငင္းခုန္စရာ ျပႆနာတစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္ ။ နုိင္ငံျခားသားမ်ားကုိ ငွားရမ္းရန္သတ္မွတ္ထားသည့္ ဧရိယာမွာ ၾကီးမားလြန္းသည္ဟု ထုိစဥ္က အျငင္းပြါးခဲ့ၾကသည္ ။
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၏ အေစာပုိင္းကာလမ်ားက နုိင္ငံျခားသားမ်ားကုိ စက္ရုံမ်ား လာေရာက္တည္ေဆာက္ဖုိ.နွင့္ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ား လာေရာက္တည္ေထာင္ဖုိ. ဆြဲေဆာင္ရာတြင္ ၾကံဳေတြ.ရသည့္ ျပႆနာမွာ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ အေျခခံအေဆာက္အအုံတုိ.မွာ မေကာင္းမြန္သည့္ ျပႆနာျဖစ္သည္ ။ အေျခခံအေဆာက္အအုံတုိ. တည္ေဆာက္ဖုိ.အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.တြင္ ၾကီးမားသည့္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈမ်ား လုိအပ္သည္ ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ.တြင္ ဤမွ်မ်ားျပားသည့္ေငြ မရွိသျဖင့္ ေခ်ာင္ပိတ္မိေနခဲ့သည္ ။ ဖြံ.ျဖိဳးေရးဇုန္တုိ.ကို ဤကဲ့သုိ.စတင္ခဲ့သည္ ။ ပထမဆုံး နယ္ေျမေဒသတစ္ခုကုိ ဖြံ.ျဖိဳးေအာင္လုပ္လုိက္ျပီး ေျမရာကုိ လူသုံးကုန္သဖြယ္ ဖန္တီးလုိက္သည္ ထို.ေနာက္ ေရ ၊ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားနွင့္ လမ္းပန္းတုိ. ေဖာက္လုပ္သြယ္တန္းေပးျပီးလွ်င္ စက္ရုံနွင့္ ရုံးအေဆာက္အအုံတုိ.ကုိ တည္ေဆာက္လုိက္သည္ ။ ထုိစဥ္က တြက္ခ်က္ခဲ့သည့္နႈန္းမွာ တစ္စတုရန္းကီလုိမီတာ နယ္ေျမအတြက္ ယြမ္ေငြသန္း၁၀၀ ခန္.လုိအပ္သည္ဟု တြက္ခ်က္ခဲ့သည္ ၊ ယေန.အခ်ိန္တြင္မူ အကုန္အက် ပုိ၍မ်ားေပလိမ့္မည္ ။ ထုိ.ေၾကာင့္ ဖြံ.ျဖိဳးေရးဇုန္မ်ား တည္ေဆာက္သည့္နႈန္းမွာ မ်ားစြာေနွးေကြးခဲ့သည္ ။
ျမိဳ.ျပေဒသ ဖြံ.ျဖိဳးေရးတြင္လည္း ဤကဲ့သုိ.ေသာ ျပႆနာမ်ားကုိ ကြ်န္ေတာ္တုိ. ၾကံဳေတြ.ခဲ့ရသည္ ။ ျမိဳ.ျပမ်ားအတြက္ လမ္းေဖာက္ဖုိ. သုိ.မဟုတ္ ေရနွင့္ လွ်ပ္စစ္သြယ္တန္းဖုိ.အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.တြင္ ဘ႑ာေငြမရွိေပ ။ ေျမရာမ်ားစြာသည္ အခ်ည္းနွီးျဖစ္ေနခဲ့သည္ ။
၁၉၈၅ သုိ.မဟုတ္ ၁၉၈၆ ခုနွစ္ပုိင္းက ျဖစ္မည္ထင္သည္ ၊ ဟုိယင္ေဒါင္း (ေဟာင္ေကာင္မွ သူေ႒းၾကီးျဖစ္ျပီး ဟင္နရီေဖာ့ဟု လူသိမ်ားသည္)နွင့္ ကြ်န္ေတာ္ေဆြးေႏြးရာ၌ ကြ်န္ေတာ္က ျမိဳ.ျပေဒသ ဖြံ.ျဖိဳးေရးအတြက္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.တြင္ ေငြမရွိေၾကာင္းေျပာၾကားရာ သူက “ခင္ဗ်ားမွာေျမရာရွိရင္ ပုိက္ဆံမရွိဘူးလုိ. ဘယ္လုိေျပာလုိ.ရမလဲ”ဟု ျပန္ေျပာခဲ့သည္ ။
ကြ်န္ေတာ္က ဤစကားကုိ ထူးဆန္းသည့္ မွတ္ခ်က္တစ္ခုအျဖစ္ ေတြးမိခဲ့သည္ ။ ေျမရာရွိသည္က တစ္ကိစၥ ၊ ေငြမရွိသည္က တစ္ကိစၥဟု ယူဆခဲ့သည္ ။ ဤအေၾကာင္းအရာနွစ္ခု တစ္ခုနွင့္တစ္ခု မည္သုိ.ပက္သက္ေနသနည္း ။ သူက “တကယ္လုိ. စည္ပင္သာယာေတြမွာ ေျမရာေတြရွိတယ္ဆုိရင္ တခ်ဳိ.ကုိ အငွားခ်ထားဖုိ. သူတုိ.ကို ခြင့္ျပဳသင့္တယ္ ၊ အဲဒီနည္းနဲ. ဝင္ေငြေတြရလာနုိင္ျပီး တျခားလူေတြကို အဲဒီေျမရာေတြကို ဖြံ.ျဖိဳးေအာင္ လုပ္ကိုင္ေစသင့္တယ္”ဟု ေျပာသည္ ။
တကယ္တမ္း၌ ေဟာင္ေကာင္တြင္ အေဆာက္အဦးနွင့္လမ္းမ်ားကုိ မည္ကဲ့သုိ. တည္ေဆာက္ေဖာက္လုပ္ခဲ့သည္ကုိ ကြ်န္ေတာ္သိျပီးျဖစ္သည္ ။ ေနရာေဒသတစ္ခုကုိ အျမန္ဆုံး ေျပာင္းလဲပစ္လုိက္နုိင္သည္ ။ သုိ.ေသာ္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.အတြက္မူ ဤကိစၥမွာ ခက္ခဲလြန္းလွသည္ ။
ကြ်န္ေတာ္တုိ. ေဆြးေႏြးခဲ့သည္မွာ က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလွ်ာ္သည္ဟု ကြ်န္ေတာ္ေတြးမိသည္ ။ ထုိ.ေၾကာင့္ သူ.ကုိ ရွန္ဟုိင္းသုိ.သြားေရာက္ျပီး ျမိဳ.ေတာ္ဝန္နွင့္ ပါတီေကာ္မတီ အတြင္းေရးမႈးမ်ားနွင့္ ေတြ.ဆုံေဆြးေႏြးဖုိ. ကြ်န္ေတာ္ အၾကံျပဳလုိက္သည္ ။ သူသြားသလား မသြားသလား ကြ်န္ေတာ္မသိပါ ။ သူ၏ အယူအဆက ကြ်န္ေတာ့္ကုိ မ်ားစြာလႊမ္းမုိးေနသည္ ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ.တြင္ ေျမရာရွိျပီး ေငြမရွိျဖစ္ေနခ်ိန္တြင္ ေဟာင္ေကာင္အစုိးရကမူ ေျမရာအစိတ္အပုိင္းတခ်ုိ.ကို နွစ္စဥ္ငွားရမ္းေနျပီး အစိုးရအတြက္ ဝင္ေငြရရွိေနရုံမက ဤေျမရာတုိ.ကုိ လွ်င္ျမန္စြာ ဖြံ.ျဖိဳးတုိးတက္ေစခဲ့သည္ ။
ေနာက္ပုိင္းတြင္ ရွန္ဟုိင္းသုိ. ကြ်န္ေတာ္သြားေရာက္စဥ္၌ ဤအေၾကာင္းကို စဥ္းစားမိသည္ ။ ပူေဒါင္းနယ္ေျမသည္ ရွန္ဟုိင္းျမိဳ.လယ္ အနီးအနား ျမစ္ကမ္းနေဘးတြင္ တည္ရွိေနသည္ ။ ရွန္ဟုိင္းကုိ ဖြံ.ျဖဳိးတုိးတက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ဖုိ.အတြက္ ဤနယ္ေျမကုိ တည္ေထာင္ေဆာက္လုပ္ျခင္းသည္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈ အနည္းဆုံးနွင့္ အက်ဳိးအရွိဆုံးျဖစ္သည္ ။ ၎သည္ အလြန္ေကာင္းမြန္သည့္ ေနရာတြင္ တည္ရွိေနသည္ ။ သုိ.ေသာ္လည္း ဤနယ္ေျမကုိ ဖြံ.ျဖဳိးေစရန္အတြက္ အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ား ေဆာက္လုပ္ျပီး နုိင္ငံျခား စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ ဆြဲေဆာင္နုိင္ရန္ ဘ႑ာေငြ မ်ားစြာလုိအပ္သည္ ။
၁၉၈၇ ခုနွစ္ခန္.က ရွန္ဟုိင္းပါတီမွ တရုတ္လူမ်ဳိး အေမရိကန္နုိင္ငံသား လင္တန္ယန္း (တီဝိုင္လင္း အင္တာေနရွင္နယ္ကုိ တည္ေထာင္သူ)ကုိ ကြ်န္ေတာ္နွင့္ ေတြ.ဆုံေဆြးေႏြးရန္ ေဘဂ်င္းသုိ. သြားေရာက္ဖုိ. အၾကံေပးလုိက္ၾကသည္ ။ သူက ပူေဒါင္းနယ္ေျမကို ငွားရမ္းေပးဖုိ. ျဖစ္နုိင္မျဖစ္နုိင္ေမးသည္ ။ ငွားရမ္းမည့္ ကာလမွာ သင့္တင့္ေလွ်ာက္ပက္သည့္ အတုိင္းအတာထိ ၾကာျမင့္ရမည္ ဆုိလုိသည္မွာ နွစ္သုံးဆယ္မွ ငါးဆယ္ထိ ရွိသင့္သည္ဟုဆုိသည္ ။ နယ္ေျမကို ငွားရမ္းျပီးေနာက္ သူ.အေနျဖင့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္မ်ား လႊဲေျပာင္းယူဖုိ. လုိအပ္သည္ဟုေျပာသည္ ။ ထုိ.ေနာက္တြင္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံသူတုိ.သည္ ဘဏ္မ်ားမွ အေပါင္စာခ်ဳပ္မ်ားျဖင့္ ေငြေခ်းယူၾကလိမ့္မည္ ။ ေျမရာကုိ လႊဲေျပာင္းျပီးေနာက္၌ နုိင္ငံျခားသားမ်ားအေနျဖင့္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံလုိစိတ္ ရွိၾကပါ့မလား တျခားဘာမ်ား လုိေသးသနည္းဟု ကြ်န္ေတာ္က သူ.ကုိေမးသည္ ။ သူက ဤကိစၥမွာ လြယ္ကူျပီး အထူးစီးပြါးေရးဇုန္မ်ား၏ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား မလုိအပ္ေၾကာင္း ရွန္ဟုိင္းမင္ဟန္ စီးပြါးေရးဇုန္၏ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားနွင့္ပင္ လုံေလာက္ေၾကာင္း သူကေျပာသည္ ။ ကမ္းလွမ္းခ်က္မွာ မင္ဟန္စီးပြါးေရးဇုန္ထက္ပင္ ပုိမိုေကာင္းမြန္၍ လက္ခံနုိင္ဖြယ္ရွိျပီး ကြ်န္ေတာ္က စိတ္ဝင္စားသည္ ။ ဤအေမရိကန္နုိင္ငံသား တရုတ္လူမ်ဳိးကုိ ရွန္ဟုိင္းပါတီ အၾကီးအကဲ ရဲေဘာ္ဝမ္ေဒါင္ဟန္က ရည္ညႊန္းေစလႊတ္လုိက္ျခင္းျဖစ္သည့္အတြက္ ရဲေဘာ္ဝမ္ေဒါင္ဟန္ကုိပင္ ဤကိစၥကို ၾကီးၾကပ္ရန္ ကြ်န္ေတာ္က ညႊန္ၾကားခဲ့သည္ ။
၎သည္ ရွန္ဟုိင္းျဖစ္သျဖင့္ လူအားလုံး၏ စိတ္ဝင္စားမႈကုိ ဆြဲေဆာင္နုိင္လိမ့္မည္မွာ ေသခ်ာေနေပသည္ ။ ထုိ.ေၾကာင့္ ဘက္အားလုံးကုိ စည္းရုံးနုိင္ရန္အတြက္ ဝမ္ေဒါင္ဟန္အျပင္ ရွန္ဟုိင္းအၾကံေပးေကာ္မတီ ညႊန္ၾကားေရးမႈး ခ်န္ဂြမ္ေဒါင္းကိုလည္း ပါဝင္ေစရန္ စီစဥ္ရသည္ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ခ်န္ယန္းနွင့္သူ.ၾကားရွိ နီးစပ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ရဲေဘာ္ခ်န္ယန္းအေနျဖင့္ သူ.ထံမွ တင္ျပလာလွ်င္ လက္ခံဖုိ. လြယ္ကူေပလိမ့္မည္ ။ ခ်န္ဂြမ္ေဒါင္းသည္ သတိၾကီးစြာထားတတ္ျပီး ဤအၾကံအစည္ကုိ ကန္.ကြက္ေကာင္းပင္ ကန္.ကြက္နုိင္သည္ ၊ သုိ.ေသာ္ ဤအခ်က္မွာ အေရးမၾကီးလွေပ ။ ဤအခ်က္ကုိ ေနာက္ထပ္အခ်ိန္ယူ၍ ေလ့လာရေပမည္ ။ ထုိ.ေၾကာင့္ ရဲေဘာ္ဝမ္နွင့္ခ်န္ကုိ လီတန္ယန္းနွင့္ အဆက္အသြယ္ မျပတ္ေစဖုိ. ကြ်န္ေတာ္ေျပာခဲ့သည္ ။
ဤကိစၥမွာ အေရးၾကီသည့္ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုျဖစ္သည္ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ အေစာပုိင္းကာလမ်ားက ရွန္ဟုိင္းကုိ ဖြင့္ေပးဖုိ. ကြ်န္ေတာ္တုိ. စဥ္းစားၾကစဥ္၌ ခ်န္ယန္းက သူ၏စုိးရိမ္မႈကုိ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ ။ သူက ရွန္ဟုိင္းနွင့္ ဇီက်န္းေဒသမ်ား အေရးကုိ ေဆာင္ရြက္ပါက သတိၾကီးစြာထားသင့္ေၾကာင္း အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ဤေဒသမ်ားရွိလူမ်ားသည္ အရင္းရွင္တုိ.၏ အျပဳအမူမ်ားနွင့္ ရင္းနွီးကြ်မ္းဝင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း သူကေျပာဖူးသည္။ (ခ်န္ယန္းကုိယ္တုိင္သည္ ရွန္ဟုိင္းဇာတိဖြားျဖစ္သည္။) ရွန္ဟုိင္းေဒသ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေနွာင့္ေနွးရျခင္း၏ အေၾကာင္းနွစ္ခုရွိသည္ ။ တစ္ခုမွာ ၎ေဒသသည္ အေရးၾကီးသည့္ေဒသျဖစ္ျပီး ေနာက္တစ္ခုမွာ ခ်န္ယန္း၏ သေဘာထားေၾကာင့္ျဖစ္သည္ ။
ထုိ.ေၾကာင့္ ဤအေၾကာင္းအရာမွာ အခ်ိန္ကာလၾကာျမင့္စြာ ေနွာင့္ေနွးေနခဲ့ရသည္ ။ လြန္ခဲ့သည့္နွစ္ (၁၉၉၂ ခုနွစ္၁)အတြင္း ေတာင္ပုိင္းေဒသမ်ားသုိ. တိန္.ေရွာင္ပင္း သြားေရာက္စဥ္၌ ရွန္ဟုိင္းေဒသ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ အလြန္အမင္း ေနွာင့္ေနွးၾကန္.ၾကာခဲ့သည္ဟု သူကမွတ္ခ်က္ခ်ေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ္ၾကားသိရသည္ ။ ကြ်န္ေတာ္သေဘာတူသည္ ။ အကယ္၍ ဤအစီအစဥ္ကုိ ေစာစီးစြာ စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ပါက အေျခအေနတုိ.သည္ လြန္စြာကြာျခားေနေပလိမ့္မည္ ။
၁၉၈၆ ၊ ၁၉၈၇ ခုနွစ္မ်ားေလာက္ကပင္ ပူေဒါင္းေဒသကုိ ဖြံ.ျဖိဳးေရးလုပ္ရန္အတြက္ ေျမရာအငွားခ်သည့္ စနစ္ျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ အစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ျပီးျဖစ္သည္ ။ ပူေဒါင္းနယ္ေျမအေၾကာင္းကုိ ခ်န္ယန္းထံသုိ. ကြ်န္ေတာ္အစီရင္ခံခဲ့ျပီးျဖစ္သည္ ။ သုိ.ေသာ္လည္း သူကမည္သုိ.မွ် မွတ္ခ်က္မေပးခဲ့ေပ ။ တိန္.ထံသုိ.လည္း ကြ်န္ေတာ္အစီရင္ခံခဲ့သည္ ။ သူက အလြန္ပင္ေထာက္ခံျပီး “ျမန္နုိင္သမွ်အျမန္ဆုံး အေကာင္အထည္ေဖာ္ပါ”ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္ ။ သုိ.ေသာ္ ထုိအခ်ိန္က ပါတီဝါရင့္မ်ားၾကားတြင္ သေဘာထား မညီမွ်ေသးဟု ကြ်န္ေတာ္ခံစားရသျဖင့္ ၎ကိစၥကုိ ေနာက္မွေလ့လာသင့္သည္ဟု ကြ်န္ေတာ္ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္ ။
ေနာက္ထပ္ တျခားကိစၥတစ္ခုလည္း ရွိေသးသည္ ။ အေမရိကန္ ေမာ္ေတာ္ကားထုတ္လုပ္သူတစ္ဦးက ဂြမ္ေဒါင္းျပည္နယ္ ေဟြယန္တြင္ ၁ နွစ္လွ်င္ ကားအစီးေရ ၃ သိန္း ထုတ္လုပ္နုိင္မည့္ ကားစက္ရုံတစ္ရုံ တည္ေဆာက္လုိသည္ဟု နုိင္ငံေတာ္ေကာင္စီ အေတြးအေခၚရွင္အဖြဲ. အၾကံေပး ဝမ္က်ိကြမ္က အစီရင္ခံခဲ့သည္ ။ အစိတ္အပုိင္းတခ်ဳိ.ကို တရုတ္ျပည္တြင္ပင္ ထုတ္လုပ္နုိင္သည္ဟုဆုိသည္ ။ ဤသည္မွာ တရုတ္စက္ရုံ ၃၀ မွ ၄၀ အထိ ပါဝင္ထုတ္လုပ္နုိင္မည့္ လုပ္ငန္းပင္ျဖစ္သည္ ။ ၎မွာ တစ္ဦးတည္းပုိင္ လုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္ျပီး ကြ်န္ေတာ္တုိ.ေငြ တစ္ျပားမွ အကုန္အက်ခံဖုိ. မလုိအပ္ေပ ။
ကြ်န္ေတာ္က နုိင္ငံေတာ္ စီမံကိန္းေရးဆြဲေရးေကာ္မရွင္ ညႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ဳပ္ ေယာ္ယိလင္ထံသုိ. စာတစ္ေစာင္ေရးခဲ့ျပီး ဤကိစၥသည္ အလြန္ေကာင္းျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္သင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ ။ ထုိအခ်ိန္က နုိင္ငံျခားစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္ တရုတ္ျပည္၏ မူဝါဒမ်ား ေျပာင္းလဲသြားမည္ကုိ စုိးရိမ္ျပီး ရင္းနွီးျမႈပ္နွံဖုိ. စုိးရြံ.ေနေသာအခ်ိန္ျဖစ္သည္ ။ အထူးသျဖင့္ တစ္ဦးတည္းပုိင္ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားက ပုိ၍စုိးရိမ္သည္ ။ အကယ္၍ ဤကိစၥကိုသာ ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ျပီး ေကာင္းမြန္စြာ လုပ္ေဆာင္နုိင္ခဲ့ပါက ၎သည္ စုိးရိမ္စရာမလုိေၾကာင္း ျပသနုိင္မည့္ ဥပမာေကာင္းတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ေပမည္ ။
သုိ.ေသာ္လည္း ေယာ္ယိလင္မွာ ဤကိစၥအေပၚတြင္ အဆုိးျမင္သည့္ သေဘာထားရွိသူျဖစ္သည္ ။ သူက ၎ကိစၥကုိ စက္ပစၥည္းလုပ္ငန္း ဝန္ၾကီး႒ါနသုိ. ရည္ညႊန္းေပးပုိ.ခဲ့သည္ ။ သုိ.ေသာ္ ထုိ႒ါနမွာ အမွီအခုိကင္းသည့္ ကိုယ္ပုိင္ေမာ္ေတာ္ကားစက္ရုံ တည္ေဆာက္ဖုိ. အျမဲတမ္းၾကံရြယ္ေနခဲ့သည့္ ႒ါနျဖစ္သည္နွင့္အညီ ဤလုပ္ငန္းအတြင္း နုိင္ငံျခား ရင္းနီးျမႈပ္နွံမႈကုိ ဆန္.က်င္ကန္.ကြက္ခဲ့သည္ ။ ေယာ္ယိလင္က သေဘာတူခဲ့ျပီး အစီအစဥ္ကုိ ခြင့္မျပဳသင့္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့သည္ ။ လီပန္းသည္ ခ်က္ခ်င္းပင္ သူတုိ.ဖက္မွ ရပ္တည္ခဲ့ျပီး ၎ကို သေဘာမတူသင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ျပီးလွ်င္ သူတုိ.၏ အစီရင္ခံစာကုိ ကြ်န္ေတာ့္ထံသုိ. ေပးပုိ.ခဲ့သည္ ။
ဤသုိ.ျဖင့္ အလြန္ေကာင္းမြန္သင့္ေလွ်ာ္သည့္ ကမ္းလွမ္းခ်က္တစ္ခုမွာ တစ္ပုိင္းတစ္စစီ ပ်က္စီးသြားခဲ့ျပီး အဆုံးသတ္ခဲ့ရသည္ ။
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
၁ ။ ။ ေက်ာက္သည္ ဤေန.စဥ္မွတ္တမ္းကို ၁၉၉၉ - ၂၀၀၀ ခုနွစ္မ်ားအတြင္းကမွ အသံသြင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း သူသည္ သတင္းစာမ်ားမွတစ္ဆင့္ ဖတ္ရႈေလ့လာေနခဲ့ျပီး တခ်ဳိ.ကုိ အေစာပုိင္း နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းကပင္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားခဲ့သည္ ။
(ေက်ာက္က်ိယန္၏ Prisoner of the State စာအုပ္မွ Part 3, Chapter 3 Opening Painfully to the World ကို ဘာသာျပန္ဆုိထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။)
