နုိင္ငံေတာ္ အက်ဥ္းသား

အပုိင္း ၁

တိန္အန္မင္ လူသတ္ပြဲ

အခန္း ၁

ေက်ာင္းသားဆႏၵျပမႈမ်ား စတင္ျခင္း

၁၉၈၉ ခုနွစ္ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈသည္ ေက်ာက္က်ိယန္၏ နုိင္ငံေရးဘဝအေပၚ အဆုံးအျဖတ္ေပးသည့္ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုျဖစ္သည္ ။ ဧျပီလ ၁၅ ရက္ေန.၌ ဟူေယာင္ဘန္း (လြန္ခဲ့သည့္ ၂ နွစ္က ပါတီအေထြေထြအတြင္းေရးမႈး ရာထူးမွ ဖယ္ရွားခံလုိက္ရသည့္ အလယ္အလတ္သေဘာထားရွိသည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမား) ကြယ္လြန္သည့္သတင္းက ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားမ်ားကုိ ေဘဂ်င္းျမဳိ.၏ လမ္းမ်ားေပၚသုိ. ထြက္လာကာ ဝမ္းနည္းမႈ အထိမ္းအမွတ္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္လာေစခဲ့သည္ ။ ဤသည္မွာ ဟူကုိဖယ္ရွားရန္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည့္ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ၾကီး တိန္.ေရွာင္ပင္းနွင့္ ပါတီ၏ အသက္ၾကီးပုိင္း ဝါရင့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ ေပၚေပၚထင္ထင္ အံတုသည့္ လုပ္ရပ္ျဖစ္သည္ ။

ကုန္ေဈးနႈန္းမ်ား တက္လာျခင္း ၊ တစ္ပုိင္းတစ္စမွ် ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ထားသည့္ စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္း အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ား မ်ားျပားလာျခင္းတုိ.နွင့္ပက္သက္၍ တရုတ္ျပည္သူတုိ. စုိးရိမ္စိတ္မ်ား ၾကီးထြားလာခ်ိန္တြင္ ဆႏၵျပမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာျခင္းျဖစ္သည္ ။ အက်ဳိးဆက္အားျဖင့္ တရုတ္လူမ်ဳိး ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာတုိ. ဆႏၵျပသူတုိ.နွင့္ ပူးေပါင္းလာခဲ့သည္ ။

ကြန္ျမဴနစ္ပါတီေခါင္းေဆာင္ပုိင္းအတြင္း၌ သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ား ရွိလာသည္ ။ ဟူကုိဖယ္ရွားဖုိ. ေထာက္ခံသည့္ ေရွးရုိးစြဲဝါဒီမ်ားက ဆႏၵျပမႈမ်ားကုိ ျဖဳိခြင္းဖုိ. တုိက္တြန္းၾကသည္ ။ သုိ.ေသာ္ ပါတီအၾကီးအကဲအျဖစ္ ဟူ၏ေနရာကုိ ဆက္ခံသည့္ ေက်ာက္က ျပင္းထန္သည့္ တုံ.ျပန္မႈမ်ားမွေပၚထြက္လာမည့္ နုိင္ငံေရးအက်ဳိးဆက္မ်ားကုိ စုိးရိမ္ပူပန္သည္ ၊ သေဘာထားတင္းမာသည့္ တုံ.ျပန္မႈမ်ားက စီးပြါးေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကုိ လမ္းေခ်ာ္သြားေစမည့္ အေရးကုိလည္း စိတ္ပူသည္ ။ ဆႏၵျပမႈမ်ား ရွည္ၾကာလာသည့္နွင့္အမွ် နုိင္ငံေရးဩဇာ အားျပဳိင္မႈကလည္း သည္းထန္လာသည္ ။

ဆႏၵျပပြဲမ်ား ေပၚေပါက္လာ၍ မၾကာခင္အတြင္း၌ ေက်ာက္သည္ ေျမာက္ကုိရီးယားနုိင္ငံသုိ. တရားဝင္ခရီးထြက္ဖုိ. ျဖစ္လာသည္ ။ ဤခရီးစဥ္က ဆႏၵျပပြဲမ်ားနွင့္ပက္သက္သည့္ ပါတီ၏ တုံ.ျပန္မႈမ်ားတြင္ သက္ေရာက္နုိင္သည့္ သူ၏စြမ္းရည္ကုိ ကန္.သတ္လုိက္သလုိရွိသည္ ။ သူအေဝးသုိ.ေရာက္ေနစဥ္ ဧျပီလ ၂၆ ရက္ေန.၌ အစုိးရက ျပည္သူ.ေန.စဥ္ သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္တြင္ ဆႏၵျပပြဲမ်ားအေပၚထားရွိသည့္ အစုိးရ၏ သေဘာထားကုိ ေဖာ္ျပခြင့္ ျပဳလုိက္သည္ ။ အာေဘာ္တြင္ေရးထားသည့္ ရန္လုိသည့္ အသုံးအနႈန္းမ်ားက အေျခအေနကုိ ပုိမုိရႈပ္ေထြး ဆုိးဝါးေစျပီး ေက်ာက္၏ ကုိင္တြယ္ထိန္းသိမ္းမႈကုိ ေသးသိမ္ေစခဲ့သည္ ။

ဤအခန္း၌ ဆႏၵျပပြဲမ်ားျဖစ္ေပၚရသည့္ အေၾကာင္းရင္းကုိ ပထမဆုံးအၾကိမ္အျဖစ္ ေက်ာက္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္ ။ ဆႏၵျပပြဲမ်ားက မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ အစုိးရကို တုိက္ရုိက္ မျခိမ္းေျခာက္ဟု သူခံစားရသည့္အေၾကာင္းနွင့္ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန. အၾကမ္းဖက္ နွိမ္နွင္းမႈမ်ား မျပဳလုပ္မွီ အေစာၾကီးကတည္းက ၎တုိ.ကုိ မည္သုိ.ေျဖရွင္းနုိင္သည့္ အေၾကာင္းမ်ားကုိ သူကရွင္းျပထားသည္ ။

ကြ်န္ေတာ္သည္ လြန္ခဲ့သည့္ ၇ နွစ္ (၁၉၉၂ ခုနွစ္) အတြင္း၌ ဇြန္ ၄ ရက္ အျဖစ္အပ်က္နွင့္ ပက္သက္သည့္ အေၾကာင္းမ်ားကုိ မွတ္စုမ်ား ခ်ေရးေနခဲ့သည္ ။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ တစ္ခ်ဳိ.ေသာ အေသးစိတ္ ျဖစ္ရပ္မ်ားကုိ ေမ့ေလ်ာ့သြားမည္ကုိ စုိးရိမ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ ။ ထုိမွတ္စုမ်ားသည္ သမုိင္းနွင့္ ပက္သက္သည့္ မွတ္တမ္းတစ္မ်ဳိး အျဖစ္ က်န္ရစ္ခဲ့မည္ဟု ကြ်န္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါသည္ ။
အျဖစ္အပ်က္မ်ားကုိ ဤမွတ္စုမ်ား အေနနွင့္ ေျပာပါမည္ ။ အခ်ဳိ.ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားကုိ ၁၃ ၾကိမ္ေျမာက္ ဗဟုိေကာ္မတီ၏ စတုတၳအၾကိမ္ မ်က္နွာစုံညီ အစည္းအေဝး(၁၉၈၉ခုနွစ္ ဇြန္လ ၂၃-၂၄ ရက္ေန.မ်ား၌ က်င္းပခဲ့သည္။ ထုိအခ်ိန္၌ ေက်ာက္မွာ ရာထူးမွ ဖယ္ရွားခံခဲ့ရျပီး ျဖစ္သည္ ။ ထုိအစည္းအေဝး၌ ဆႏၵျပပြဲကာလအတြင္းက သူ၏အခန္းက႑ကုိ ခုခံေခ်ပခဲ့သည္။)၌ ကြ်န္ေတာ္ ေျပာၾကားခဲ့ျပီးျဖစ္သည္ ။ သုိ.ေသာ္ ထုိစဥ္က ကြ်န္ေတာ္မေျပာခဲ့သည့္ အျခားအေၾကာင္းအရာမ်ားလည္း ရွိပါေသးသည္ ။ ထုိအေၾကာင္းအရာအားလုံးကုိ ကြ်န္ေတာ္ ယခု ေျပာပါမည္ ။
ပထမဆုံးအေနျဖင့္ ေက်ာင္းသားဆႏၵျပပြဲမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ မည္သည့္အေၾကာင္းအရာက အစပ်ဳိးလုိက္သည္ကုိ ေဖာ္ျပလုိပါသည္ ။ အေစာပုိင္းကာလ ေက်ာင္းသားဆႏၵျပပြဲအားလုံးမွာ ဟူေယာင္ဘန္းကြယ္လြန္သည့္အတြက္ ဝမ္းနည္းျခင္း အထိမ္းအမွတ္ပြဲမ်ားျဖစ္သည္ ။

၁၉၈၉ခု ဧျပီလ ၁၅ ရက္ေန.၌ ေယာင္ဘန္းကြယ္လြန္သည္ ။ ေၾကညာခ်က္ကုိ အသံလႊင့္ျပီး ခ်က္ခ်င္းဆုိသလုိပင္ ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားတစ္ခ်ဳိ.က ဝမ္းနည္းျခင္း အထိမ္းအမွတ္ပြဲမ်ားကုိ စတင္ခဲ့ၾကသည္ ။ ထုိမွစတင္၍ လမ္းမ်ားေပၚသုိ. သူတုိ.တက္ၾကေတာ့သည္ ၊ ပါဝင္သည့္ လူဦးေရလည္း တစ္စတစ္စ တုိးလာခဲ့သည္ ။ ထုိအခ်ိန္က ျပင္းထန္သည့္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားအခ်ဳိ.၏ အစြန္းေရာက္သည့္ လုပ္ရပ္မ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ျခဳံငုံ၍သုံးသပ္ပါက သူတုိ.၏ လႈပ္ရွားမႈမွာ စနစ္တက်ရွိ၍ အလြန္အကြ်ံ လုပ္ရပ္မ်ား မရွိခဲ့ေပ ။

ဧျပီလ ၁၈ နွင့္ ၁၉ ရက္ညမ်ား၌ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျပည္သူမ်ား စင္ဟြာဂိတ္ (ပါတီရုံးခ်ဳပ္၏ အျပင္ဖက္)၌ စုရုံးခဲ့ၾကသည္ ။ ေနာက္ပုိင္း၌ ကြ်န္ေတာ္ေရာက္သြားခဲ့၍ ျပည္သူ.လုံျခဳံေရးဝန္ၾကီး႒ါနမွရုိက္ကူးထားသည့္ ဗီဒီယုိမွတ္တမ္းကုိ ၾကည္.ခဲ့သည္ ။ “ေက်ာင္းသားတုိ. စင္ဟြာဂိတ္ကုိ ပိတ္ဆုိ. ဆူပူမႈ” ဆုိသည့္ဗီဒီယုိမွတ္တမ္း၌ “စည္းကမ္းရွိၾကပါ ၊ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ မလုပ္ၾကပါနဲ.”ဟု လူစု၏ ေရွ.ပုိင္းရွိ ေက်ာင္းသားအခ်ဳိ.က ထပ္ခါထပ္ခါ ေအာ္ဟစ္ေနၾကသည္ ။ သူတုိ.၏ေနာက္၌ လူအုပ္ၾကီးက ဝုိင္းၾကည့္ေနၾကသည္ ။ ေက်ာင္းသားတုိ.က ေခါင္းေဆာင္အခ်ဳိ.နွင့္ ေတြ.ဆုံခြင့္ အပါအဝင္ ေတာင္းဆုိမႈမ်ားစြာကုိ ေအာ္ဟစ္ေတာင္းဆုိၾကသည္ ။ ထုိစဥ္တြင္ ေနာက္မွလူအုပ္က တြန္းေနၾကသည့္အတြက္ အနည္းငယ္ ဖရုိဖရဲျဖစ္သြားသည္ ။ ထုိ.ေနာက္ ေက်ာင္းသားတုိ.က လူအုပ္ကုိ ထိန္းရန္အတြက္ အဖြဲ.တစ္ဖြဲ. ဖြဲ.လုိက္ၾကသည္ ။

ဧျပီလ ၂၂ ရက္ေန.၌ ဟူေယာင္ဘန္းအတြက္ အစုိးရ၏ ဝမ္းနည္းျခင္း အခမ္းအနားက်င္းပေနစဥ္ တိန္အန္မင္ရင္ျပင္တြင္ ေက်ာင္းသားေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ စုေဝးခဲ့ၾကသည္ ။ ဤစုေဝးမႈကုိ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ ။ ရင္ျပင္အတြင္းရွိ အသံခ်ဲ.စက္မ်ားက ျပည္သူ.ခန္းမအတြင္း က်င္းပေနသည့္ အခမ္းအနားကုိ ထုတ္လႊင့္ေနသည္.အတြက္ သူတုိ.အားလုံးနားေထာင္နုိင္ၾကသည္ ။
ဤသည္မွာ ဧျပီလ ၂၆ ရက္ ျပည္သူ.ေန.စဥ္ သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ မထုတ္ေဝမွီက အေျခအေန ျဖစ္သည္ ။
မည္သည့္အတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ားက ဟူေယာင္ဘန္းကြယ္လြန္မႈ ဝမ္းနည္းျခင္း အခမ္းအနားကုိ ဤမွ်ထိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တုံ.ျပန္ရပါသနည္း ။ အေၾကာင္းရင္းမ်ားက ရႈပ္ေထြးလွပါသည္ ။
ပထမအခ်က္မွာ လူထုအတြင္း၌ ဟူေယာင္ဘန္း၏ ပုံရိပ္အလြန္ေကာင္းျခင္းျဖစ္သည္ ။ သူသည္ ေမာ္၏လက္ထက္အတြင္း မမွ်မတ တရားစြဲထားသည့္အမႈ အမ်ားအျပားကုိ ေျပာင္းျပန္လွန္ျပင္ဆင္ခဲ့သည္ ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကုိ အျမဲေထာက္ခံသူျဖစ္သည္ ။ အေရးၾကီးဆုံးအခ်က္မွာ သူသည္ အာဏာရွိေနစဥ္အတြင္း အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ မရွိျခင္းျဖစ္သည္ ။ ထုိစဥ္ကာလက အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ားကုိ မေက်နပ္မႈ အမ်ားအျပားရွိေနသည္ ။ ဟူေယာင္ဘန္းအတြက္ အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပျခင္းျဖင့္ ထုိမေက်နပ္မႈမ်ားကုိ ထုတ္ေဖာ္ျပသနုိင္သည့္ အခြင့္အလမ္းတစ္ခု ရရွိသည္ ။

ဒုတိယအခ်က္မွာ ၁၉၈၇ ခုနွစ္အတြင္းက ဟူေယာင္ဘန္းအား ရာထူးခ်လုိက္သည္ကုိ ျပည္သူအမ်ားစုက ေဒါသထြက္မေက်မနပ္ ျဖစ္ေနၾကသည္ ။ ျပည္သူအမ်ားအျပားက ဘူဇြာဆန္.က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈ (၁၉၈၇-၈၈ ခုနွစ္အတြင္း ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။)ကုိ မၾကဳိက္ၾကပဲ ၎ကုိဆန္.က်င္ၾကသည္ ။ ထုိ.ျပင္ ေခါင္းေဆာင္မႈ အေျပာင္းအလဲလုပ္ပုံလုပ္နည္းကုိလည္း လက္မခံနုိင္ၾကေခ် ။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ျပည္သူတုိ.သည္ ဟူေယာင္ဘန္းအေပၚျပဳမူပုံကုိ ေဒါသထြက္နာၾကည္းေနမႈကုိ ေဖာ္ထုတ္ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္ ။
တတိယအခ်က္မွာ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ ေဆာင္းဦးပုိင္း၌ အစုိးရျပန္လည္ဖြဲ.စည္းပုံကုိ အဆုိျပဳရာတြင္ နယ္ပယ္အမ်ားစု၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္မ်ားကုိ ျဖတ္ေတာက္ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့သည္ ။ စီးပြါးေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အစီအစဥ္မ်ား ရပ္တန္. သုိ.မဟုတ္ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ သြားစဥ္တြင္ နုိင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈနွင့္ပက္သက္၍ မည္သည့္ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမွ မရွိခဲ့ေပ ။ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ အေျခအေနအရပ္ရပ္အေပၚ သူတုိ.၏ အားမလုိအားမရျဖစ္မႈနွင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကုိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေစလုိသည့္ သူတုိ.၏ ဆႏၵကုိ ဟူေယာင္ဘန္းကုိ ေအာက္ေမ့မႈ အခမ္းအနားမ်ားမွတစ္ဆင့္ ထုတ္ေဖာ္ျပသေနၾကသည္ ။

လမ္းေပၚထြက္ ဆႏၵျပရာတြင္ ပါဝင္သည့္ ျပည္သူမ်ားမွာ အမ်ဳိးအစား သုံးမ်ဳိးရွိသည္ ။ ျပည္သူအမ်ားစုၾကီးမွာ အထက္တြင္ ကြ်န္ေတာ္ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အမ်ဳိးအစား၌ အက်ဳံးဝင္သည္ ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ အတိတ္ကာလ မူဝါဒမ်ားကုိ နာၾကည္းမေက်နပ္သည့္ ျပည္သူမ်ားလည္း ရွိေသးသည္ ၊ သူတုိ.က ထုိအခြင့္အလမ္းကုိ အရယူ၍ သူတုိ.၏ မေက်နပ္ခ်က္မ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္ၾကသည္ ။ ပါတီနွင့္ ဆုိရွယ္လစ္စနစ္ကုိ မနွစ္သက္ ဆန္.က်င္သည့္ ျပည္သူအနည္းစုလည္း အမွန္တကယ္ရွိပါသည္ ၊ သူတုိ.က အေျခအေနမ်ား ပုိမုိဆုိးဝါးကာ ထိန္းမနုိင္သိမ္းမနုိင္ ျဖစ္သြားေစရန္ ေမွ်ာ္လင့္ၾကသည္ ။
တည္ဆဲေပၚလစ္ဗ်ဴရုိေကာ္မတီ အစည္းအေဝးတစ္ခု(ရက္စြဲမေသခ်ာေတာ့ပါ)၌ ဗဟုိေကာ္မတီက ဝမ္းနည္းျခင္း အခမ္းအနား က်င္းပေနစဥ္တြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားက သူတုိ.၏ ကုိယ္ပုိင္ေအာက္ေမ့တသျခင္း အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနား က်င္းပျခင္းကုိ မတားျမစ္သင့္ေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ္ေျပာခဲ့သည္ ။ ဟူကုိေအာက္ေမ့တသရန္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.အတြက္ အထူးသီးသန္. အခြင့္အေရးအျဖစ္ ေမာင္ပုိင္စီးထား၍ ေက်ာင္းသားမ်ားကုိမူ ထုိသုိ.က်င္းပခြင့္ တားျမစ္ပိတ္ပင္ရန္ အေၾကာင္းမရွိပါ ။

ရုိက္နွက္ထုိးၾကိတ္ျခင္း ၊ ခ်ဳိးဖဲ့ဖ်က္ဆီးျခင္း ၊ လုယက္ျခင္း ၊ မီးရႈိ.ျခင္း ၊ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ျခင္း စသည့္ ျပစ္မႈ ၅ မ်ဳိး က်ဴးလြန္သူမ်ားကုိသာလွ်င္ တရားဥပေဒအတုိင္း အျပစ္ေပးရန္ ကြ်န္ေတာ္ အၾကံေပးခဲ့သည္ ။ က်န္သည့္အျခား ကိစၥရပ္မ်ား၌ တင္းမာမႈ ေလွ်ာ့ခ်ရန္သာ အားထုတ္သင့္သည္ ။
ဟူေယာင္ဘန္းအား ေအာက္ေမ့ျခင္း အခမ္းအနား အျပီး၌ အခ်က္ ၃ ခ်က္ပါဝင္သည့္ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ အဆုိျပဳခဲ့သည္ ။
၁ ။ ယခုအခါ ေအာက္ေမ့ျခင္း အခမ္းအနား ျပီးဆုံးသြားျပီ ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ လူမႈလႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ ပုံမွန္အေျခအေနသုိ. ျပန္ေရာက္သင့္သည္ ။ ေက်ာင္းသားမ်ားကုိ လမ္းေပၚဆႏၵျပမႈမ်ားမွ ရပ္တန္.၍ စာသင္ခန္းမ်ားသုိ. ျပန္ဝင္ရန္ ေဖ်ာင္းဖ်ဖုိ.လုိသည္ ။ (သူတုိ.၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားမည္သုိ.ရွိေစကာမူ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ ဟူေယာင္ဘန္းကုိ ေအာက္ေမ့တသျခင္းထက္ မပုိခဲ့ဟု ထုိအခ်ိန္က ကြ်န္ေတာ္ ခံစားရသည္ ။ ထုိ.ေၾကာင့္ ေအာက္ေမ့ျခင္း အခမ္းအနား ျပီးဆုံးသြားျပီး-သူတုိ.ကိုယ္တုိင္လည္း အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပခြင့္ ရခဲ့သည့္အားေလ်ာ္စြာ-ဆႏၵျပပြဲမ်ားကုိ ဆက္လက္ျပဳလုပ္ရန္ မည္သည့္အေၾကာင္းမွ် မရွိေတာ့ပါ။စာသင္ခန္းမ်ားသုိ. ျပန္ဝင္ရန္ အခ်ိန္တန္ေပျပီ။)

၂ ။ တင္းမာမႈမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိသည္နွင့္အညီ အျပန္အလွန္နားလည္မႈ ရရွိရန္နွင့္ အယူအဆ အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ သိရွိနားလည္နုိင္ရန္ ေတြ.ဆုံေဆြးေႏြးမႈမ်ားကုိ လူမႈအလႊာအသီးသီး၌ ပုံစံမ်ဳိးစုံ ၊ လမ္းေၾကာင္းမ်ဳိးစုံနွင့္ ျပဳလုပ္ရန္လုိသည္ ။ သူတုိ.၌ မည္သည့္ အယူအဆမ်ား ရွိသည္ျဖစ္ေစ ေက်ာင္းသားအားလုံး ၊ ဆရာအားလုံးနွင့္ ပညာတတ္အားလုံးကုိ သူတုိ.၏ အယူအဆမ်ားကုိ လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ျပခြင့္ ျပဳသင့္သည္ ။

၃ ။ ေသြးေျမက်မႈမ်ားကုိ မည္သည့္နည္းနွင့္မဆုိ ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္ ။ သုိ.ေသာ္ ရုိက္နွက္ထုိးၾကိတ္ျခင္း ၊ ခ်ဳိးဖဲ့ဖ်က္ဆီးျခင္း ၊ လုယက္ျခင္း ၊ မီးရႈိ.ျခင္း ၊ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ျခင္း စသည့္ - ျပစ္မႈ ၅ မ်ဳိး က်ဴးလြန္သူမ်ားကုိ တရားဥပေဒနွင့္ အညီ အျပစ္ေပးသင့္သည္ ။
ကြ်န္ေတာ္၏ အၾကံျပဳခ်က္အားလုံးကုိ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ လီပန္းနွင့္ တည္ဆဲေပၚလစ္ဗ်ဴရုိအဖြဲ.ဝင္ အားလုံးက လက္ခံၾကျပီး တရားဝင္ အတည္ျပဳ မွတ္တမ္းတင္ထားၾကသည္ ။

ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အေျခအေန အရပ္ရပ္အေပၚ သုံးသပ္မႈနွင့္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ေရးဆုိင္ရာမူမ်ားကုိ ေဒသဆုိင္ရာ အစုိးရဌါနခြဲမ်ားသုိ. လမ္းေၾကာင္းအသီးသီးမွတစ္ဆင့္ ျဖန္.ခ်ိခဲ့သည္ ။ ၎တုိ.မွာ ကြ်န္ေတာ္၏ ေျမာက္ကုိရီးယား ခရီးစဥ္ မတုိင္မွီ အဆုိျပဳတင္ျပခဲ့သည့္ အခ်က္သုံးခ်က္ျဖစ္သည္ ။ ေအာက္ေမ့ဖြယ္အခမ္းအနားအျပီး ဓာတ္ေလွကားျဖင့္ ဆင္းလာခ်ိန္၌ အဓိကက်သည့္ ဗဟုိေကာ္မတီ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ အထက္ပါ အခ်က္သုံးခ်က္အေၾကာင္းကုိ ကြ်န္ေတာ္ ေျပာျပခဲ့ျပီး ေနာက္ပုိင္း၌လည္း ပုံမွန္လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအတုိင္း ထပ္မံ ရွင္းလင္းတင္ျပခဲ့သည္ ။
ဧျပီလ ၂၃ ရက္မြန္းလြဲပုိင္းတြင္ ေဘဂ်င္းဘူတာရုံ၌ ေျမာက္ကုိရီးယားသုိ. သြားရန္ျပင္ဆင္ေနစဥ္ လီပန္းေရာက္လာျပီး ကြ်န္ေတာ့္ကုိ ပုိ.ေဆာင္သည္ ။ သူက အျခားေနာက္ထပ္ ထပ္မံျဖည့္စြက္ရန္ ရွိမရွိေမးသည္ ။ အထက္ပါ အခ်က္သုံးခ်က္သည္ ကြ်န္ေတာ့္အယူအဆမ်ားကုိ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ္က ေျပာခဲ့သည္ ။ ေနာက္ပုိင္း၌ လီပန္းက အခ်က္သုံးခ်က္ကုိ တိန္.ေရွာင္ပင္းထံသုိ. တင္ျပေၾကာင္း ၊ သူကလည္း အခ်က္သုံးခ်က္ကုိ သေဘာတူေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ္ၾကားရသည္ ။

တည္ဆဲေပၚလစ္ဗ်ဴရုိ အဖြဲ.ဝင္မ်ားမွ သေဘာမတူမႈမ်ား (အနည္းဆုံးေတာ့ ေပၚေပၚထင္ထင္ သေဘာမတူမႈမ်ား) လုံးဝမရွိခဲ့ေပ ။ တစ္ခုကုိသာ ကြ်န္ေတာ္မွတ္မိသည္ ၊ ဧျပီလ ၁၉ ရက္ေန. ညေနခင္း၌ မေမွ်ာ္လင့္ပဲ လီပန္းက ဖုန္းဆက္လာျပီး အျပစ္တင္သည့္ပုံမ်ဳိး ေျပာသည္ “ေက်ာင္းသားေတြက စင္ဟြာဂိတ္ကုိ ဖ်က္ဆီးဖုိ. ၾကဳိးစားေနၾကတယ္ ။ ဘာျဖစ္လုိ. တားဆီးအေရးယူဖုိ. မလုပ္တာလဲ”ဟု သူကေျပာသည္ ။ ေပၚလစ္ဗ်ဴရုိအဖြဲ.ဝင္ လုံျခဳံေရးတာဝန္ခံ က်ဴရွီတြင္ တာဝန္ရွိေၾကာင္း ၊ သူ.အေနျဖင့္ ေပၚေပါက္လာနုိင္သည့္ အေရးတၾကီး ကိစၥမ်ားကုိ လက္ရွိအေရးေပၚတုံ.ျပန္ေရး အစီအစဥ္မ်ားနွင့္အညီ ကုိင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ နုိင္စြမ္းရွိလိမ့္မည္ဟု ယူဆေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ္က ျပန္ေျပာခဲ့သည္ ။
ေနာက္ပုိင္း၌ လီပန္းဖုန္းေခၚသည့္အေၾကာင္း က်ဴရွီကုိ ကြ်န္ေတာ္ အေၾကာင္းၾကားခဲ့သည္ ။ တကယ္တမ္းတြင္ ၂၀ ရက္ေန. နံနက္ခင္း၌ ေက်ာင္းသားအမ်ားစုသည္ စင္ဟြာဂိတ္မွ ထြက္ခြါသြားၾကျပီျဖစ္သည္ ။ က်န္ေနေသးသည့္ ေက်ာင္းသားအနည္းစုကုိ ရဲတပ္ဖြဲ.က ဖယ္ရွားခဲ့သည္ ။ သူတုိ.ကုိ ဘတ္စကားမ်ားျဖင့္ သူတုိ.၏ ေက်ာင္းမ်ားသုိ. ျပန္ပုိ.ေပးခဲ့သည္ ။

ဤသည္တုိ.မွာ ကြ်န္ေတာ္ ေျမာက္ကုိရီးယားသုိ. ခရီးမထြက္မွီက ရွိခဲ့သည့္ ေက်ာင္းသားဆႏၵျပပြဲမ်ား၏ အေျခအေနနွင့္ တည္ဆဲေကာ္မတီ၏ ထုိစဥ္က ရွိခဲ့သည့္ မူဝါဒျဖစ္သည္ ။

(ေတာင္းပန္ခ်က္။ ။ ဤဘာသာျပန္စာမူကုိ ကူးယူေဖာ္ျပပါက "သရပါ" ဘေလာ့မွ ကူးယူျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပေစလုိပါသည္။ ေနာက္ေနာင္ အလွ်ဥ္းသင့္ပါက စာအုပ္အျဖစ္ထုတ္ေဝမည္ဟု စိတ္ကူးရွိျခင္းေၾကာင့္ ဤသုိ. ေတာင္းပန္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။)

စာအုပ္မိတ္ဆက္ (နုိင္ငံေတာ္အက်ဥ္းသား)

စာအုပ္မိတ္ဆက္

Prisoner of the State ဆုိတဲ့ စာအုပ္ကုိ ကြ်န္ေတာ္ ဘာသာျပန္ေနပါတယ္ ။ ဒီစာအုပ္ဟာ ၁၉၈၇ ခုနွစ္ကေန ၁၉၈၉ ခုနွစ္အတြင္း တရုတ္ျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမႈးအျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့တဲ့ ေက်ာက္က်ိယန္ေရးတဲ့စာအုပ္ပါ။ ေရးတယ္ဆုိတာထက္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ဘဝမွာ သူအသံသြင္းထားခဲ့တဲ့ အသံသြင္းတိပ္ေခြေတြကုိ စာအုပ္အျဖစ္အသြင္ေျပာင္းျပီး ၂၀၀၉ ခုနွစ္ေမလအတြင္းမွာ ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့စာအုပ္ပါ။ ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ေမလ ၁၉ ရက္မွာ Simon & Schuster စာအုပ္တုိက္ကေန ထုတ္ေဝခဲ့ျပီး စာမ်က္နွာ သုံးရာေက်ာ္ရွိပါတယ္။

ဒီစာအုပ္ဟာ ေက်ာက္က်ိယန္လုိမ်ဳိး ပုဂၢဳိလ္တစ္ေယာက္က တရုတ္ျပည္ေခါင္းေဆာင္ပုိင္းေတြရဲ. ဘဝကုိ ပထမဆုံးအျဖစ္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေရးသားထားတဲ့စာအုပ္ပါ။ ကမၻာ.အလွ်ဳိ.ဝွက္ဆုံး တုိင္းျပည္ေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္တဲ့ တရုတ္ျပည္အေၾကာင္းကုိ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းတစ္ေယာက္ကုိယ္တုိင္ ေရးသားထားျခင္းဟာ ဒီစာအုပ္ရဲ. ထူးျခားခ်က္တစ္ခုပါပဲ။

၁၉၈၉ ခုနွစ္ တိန္အန္မင္ရင္ျပင္ အေရးအခင္းမွာ ရာထူးကဖယ္ရွားခံခဲ့ရျပီးေနာက္ ေက်ာက္က်ိယန္ဟာ ၂၀၀၅ ခုနွစ္ ကြယ္လြန္ခ်ိန္ထိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ဘဝနဲ.ေနသြားခဲ့ရပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ဟာ သူ.ရဲ.အထုပၸတၱိ မဟုတ္ပါဘူး၊ သူရာထူးကမျပဳတ္ခင္ သုံးနွစ္အတြင္းက အျဖစ္အပ်က္ေတြကုိ ေရးထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္သစ္တရုတ္ျပည္သမုိင္းကုိ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္း လွစ္ဟျပေနတဲ့စာအုပ္တစ္အုပ္လုိ. ေျပာရင္ရနုိင္လိမ့္မယ္ထင္ပါရဲ.။

ဒီစာအုပ္မွာ အပုိင္း ၆ ပုိင္းပါဝင္ပါတယ္။
၁။ The Tiananmen Massacre (တိန္အန္မင္ လူသတ္ပြဲ)
၂။ House Arrest (ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ဘဝ)
၃။ The Roots of China’s Economic Boom (တရုတ္ျပည္တုိးတက္ဖြံ.ျဖိဳးမႈရဲ. အေၾကာင္းရင္းမ်ား)
၄။ War in The Politburo (ေပၚလစ္ဗ်ဴရုိတြင္း နုိင္ငံေရးတုိက္ပြဲ)
၅။ A Tumultuous Year (ဗရုတ္ဗရက္ ကာလ)
၆။ How China Must Change (တရုတ္ျပည္ကုိ ဘယ္လုိျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမလဲ) အစရွိသျဖင့္ အပုိင္း၆ပုိင္းပါဝင္ပါတယ္။ အခုကြ်န္ေတာ္ဘာသာျပန္တာ အပုိင္း၁ ျပီးလုနီးပါျပီ။ ဒီအပက္ကေနစျပီး အပတ္စဥ္ အနည္းဆုံး တစ္ပက္ကုိ တစ္ပုဒ္နႈန္းနဲ. ကြ်န္ေတာ့္ဘေလာ့မွာ တင္သြားပါမယ္။ တကယ္လုိ. နွစ္သက္တဲ့သူရွိလုိ. ဒီဘာသာျပန္ကုိ ကူးယူေဖာ္ျပမယ္ဆုိရင္ ကြ်န္ေတာ့္ဘေလာ့ကေန ကူးယူထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပၾကေစလုိပါတယ္။ အလွ်ဥ္းသင့္လုိ.ရွိရင္ စာအုပ္တစ္အုပ္အျဖစ္ ထုတ္ေဝဖုိ. စိတ္ကူးရွိလုိ. ခုလုိေတာင္းပန္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ဒီစာအုပ္ကုိဘာသာျပန္ရာမွာ မူရင္းစာအုပ္မွာပါတဲ့ အမွာစာနဲ. စကားခ်ီးကုိ ခ်န္လွပ္ထားျပီး ေက်ာက္က်ိယန္ကုိယ္တုိင္ေျပာတဲ့ေနရာကေနစျပီး ျပန္ဆုိထားပါတယ္။ အမွာစာနဲ. စကားခ်ီးကုိ ခ်န္လွပ္ထားခဲ့ျခင္းရဲ. အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ ပ်င္းစရာေကာင္းျပီး စာေလးမွာစုိးလုိ.ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္တမ္းက ဒီစာအုပ္ၾကီးကုိယ္၌သည္ပင္လွ်င္ စိတ္မဝင္စားရင္ ေလးလံပ်င္းရိဖြယ္ေကာင္းလွပါတယ္။

ဒီစာအုပ္ကို ဖတ္ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ေခတ္သစ္တရုတ္ျပည္ရဲ. သမုိင္းေၾကာင္းတစ္စိတ္တစ္ေဒသကုိ သိရွိသြားနုိင္မွာ ျဖစ္သလုိ၊ အထူးသျဖင့္ သူတုိ.ျပည္ရဲ. တုိးတက္မႈလမ္းေၾကာင္းကုိလည္း တစ္စြန္းတစ္စမွ် ရိပ္စားနုိင္ပါလိမ့္မယ္။ ကဲ…….စလုိက္ၾကရေအာင္။

ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားတုိ.မသိတာေတြ ေနာက္ဆက္တြဲ

Post အသစ္မတင္ျဖစ္တာ အေတာ္ၾကာသြားပါျပီ ။ အရင္ အပတ္က တင္ခဲ့တဲ့ “ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားတုိ. မသိတာေလးေတြ” ဆုိတဲ့ ရသစာတမ္းရဲ. မူရင္းEssay ေလးကုိ တင္လုိက္ပါတယ္။ Essay ေလးေတြရဲ. သေဘာက မူရင္းစျပီး ေတြးမိတဲ့ အေတြးစေလးတစ္ခု (ဦးစံရွားစကားနဲ.ဆုိရင္ေတာ့ “ေတြးလုံးေလးတစ္ခု”ေပါ့ေလ။)ကေန ဆက္စပ္ျပီး ေနာက္ဆုံးစာေရးသူ အဓိကေတြးမိတဲ့ အေတြးတစ္ခုကုိ ဆက္စပ္သီကုံးသြားတဲ့သေဘာကုိ ေတြ.မိပါတယ္။
Essay နဲ.ပက္သက္လုိ. ဆရာျမသန္းတင့္ရဲ. ေအာက္ပါစကားေလးေတြကုိ တန္ဖုိးထားမွတ္သားမိပါတယ္။
“လြန္ခဲ့သည့္ အနွစ္နွစ္ဆယ္ေက်ာ္ေလာက္မွစ၍ တုိင္းမဂၢဇင္းတြင္ ‘အက္ေဆး’ ဆုိသည့္ စာတမ္းအမ်ဳိးအစားတစ္ခုကို ထည့္သြင္းလာခဲ့သည္။ ယခင္တုန္းကေတာ့ တုိင္းမဂၢဇင္းတြင္ ထုိအမ်ဳိးအစားပါဝင္ခဲ့ျခင္းမရွိ။ အထူးသျဖင့္ ၇၀ ျပည့္လြန္နွစ္မ်ားတြင္ ‘အက္ေဆး’မ်ားကုိ ထည့္သြင္းလာခဲ့သည္။ ေရးသူမ်ားထဲတြင္ အယ္ဒီတာအဖြဲ.ဝင္မ်ား၊ စာေရးဆရာမ်ား၊ ဝါရင့္သတင္းေထာက္မ်ား၊ သံတမန္မ်ား၊ အစုိးရအဖြဲ. ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းမ်ား စသည္တုိ. ပါဝင္တတ္သည္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ တုိင္းမဂၢဇင္းမွ ဝါရင့္အယ္ဒီတာမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ေရးသည့္အေၾကာင္းအရာကလည္း ကင္တာကီ ၾကက္ေၾကာ္မွအစ ၾကယ္တာရာစစ္ပြဲအထိ၊ စစ္ေအးတုိက္ပြဲမွ နန္တီယာဂုိေဘာလုံးပြဲထိ၊ မာဖီယား လူဆုိးဂုိဏ္းမ်ားမွ မုိးဇာတ္၏ ေတးဂီတအထိ၊ တင္းနစ္ရုိက္ျခင္း၏ အႏၱရာယ္မ်ားမွသည္ တူကုိ အသုံးျပဳနည္းအထိ၊ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေရာဂါအေၾကာင္းမွသည္ အာကာသသိပၸံအထိ ေနမင္းၾကီးေအာက္တြင္ ရွိသမွ်ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကုိ အလ်ဥ္းသင့္သလုိ ေရးသြားသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ လက္ရွိျဖစ္ပ်က္ေနေသာ ကမၻာ့အေျခအေန၊ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုခုကို မူတည္ကာ ထုိမွေန၍ ေပၚထြက္လာေသာ စဥ္းစားစရာ ျပႆနာမ်ားကုိ တင္ျပသြားသည္။ တုိင္းမဂၢဇင္း၏ အက္ေဆးေရးဟန္သည္ အျခားေသာေရးဟန္မ်ားနွင့္မတူ။ အေဝးရုိက္ေၾကးနန္းတစ္ေစာင္ကုိ ဖတ္ရသလုိ တုိတုိနွင့္ က်စ္လ်စ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ တခ်ဳိ.ေသာ စကားလုံးမ်ားကုိ အျပည့္မသုံးေတာ့ဘဲ ျမွဳပ္ထားပစ္သည္။ တခ်ဳိ.ေနရာမ်ားတြင္ ဝါက်ကုိ အဆုံးမသတ္။ လက္ေဝွ.သမား၏ လက္သီးခ်က္တစ္ခ်က္လုိ မိေလာက္သည့္ေနရာကုိေရာက္မွ တစ္လုံးတည္းျဖင့္ ပစ္သြင္းလုိက္သည္။”
အခုတင္လုိက္တဲ့ “What College Students Don’t Know” ဆုိတဲ့ Essay ေလးမွာလည္း ေကာလိပ္တစ္ခုကေန ေမာင္မယ္သစ္လြင္ ေက်ာင္းသားေလးေတြရဲ. ဘဝနဲ.အေတြးအေခၚအေပၚကုိ သက္ေရာက္နုိင္ဖြယ္ရာရွိတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို စုစည္းထားတဲ့ Mindset List ဆုိတဲ့ စာရင္းေလးတစ္ခုကုိ ဖတ္မိရာကေန အေမရိကရဲ. ပထမဆုံးလူမည္းသမၼတကုိ မဲေပးေရြးခ်ယ္ခဲ့ပုံ၊ ၁၉၉၁ ခုနွစ္မတုိင္မွီက အေတြးအေခၚေတြနဲ. ခုေခတ္အေတြးအေခၚေတြ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ပုံ၊ ေနာက္ဆုံးမွာ အနာဂတ္နဲ.ပက္သက္တဲ့ ကြ်န္ေတာ္တုိ.လူသားေတြရဲ. အေတြးအေခၚ ေခါင္းပါးေနတတ္ပုံကေနတစ္ဆင့္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.ရဲ. ေနာက္မ်ဳိးဆက္ကေလးငယ္ေတြက ကြ်န္ေတာ္တုိ.တာဝန္ေက်ခဲ့၊မေက်ခဲ့ ဆုံးျဖတ္ၾကမွာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းထိ အေတြးစဥ္ျဖာထြက္သြားပုံေလးကုိ နွစ္သက္မိလုိ. ဒီ Essay ေလးကုိ ဘာသာျပန္ျဖစ္ခဲ့တာပါ။

What College Students Don't Know
Time (Monday, Sep. 21, 2009)
David McNew / Getty

Every fall the professors at Beloit College publish their Mindset List, a dictionary of all the deeply ingrained cultural references that will make no sense to the bright-eyed students of the incoming class. It's a kind of time travel, to remind us how far we've come. This year's freshmen were typically born in 1991. That means, the authors explain, they have never used a card catalog to find a book; salsa has always outsold ketchup; women have always outnumbered men in college. There has always been blue Jell-O.
In 1991 we were fighting a war in Iraq, and still are; health care needed reforming, and still does. But before despairing that some things never change, consider how much has. In 1991 the world watched a black motorist named Rodney King be beaten by L.A. cops, all of whom were acquitted; a majority of whites still disapproved of interracial marriage. Ask yourself, Would the people we were then have voted for a mixed-race President and a black First Lady?
That year, apartheid was repealed, the Soviet Union collapsed, the Dow broke 3000. The next year, the first commercial text message was sent; now there are more transmitted every day than there are people on the planet. In the time it took for toddlers to turn into teenagers, we decoded the human genome and everyone got a cell phone, an iPod, a GPS and a DVR. As the head-spinning viral video "Did You Know" informs us, the top 10 jobs in demand in 2010 did not exist six years ago, so "we're preparing kids for jobs that don't yet exist using technologies we haven't yet invented."
We have managed, rather gracefully, far more change than we predicted would come; it turns out that our past's vision of the future was not visionary enough. This is often the case: reality puts prophecy to shame. "Sensible and responsible women do not want to vote," declared Grover Cleveland in 1905. Harry Truman, in his 1950 State of the Union address to mark the midcentury, predicted that "our total national production 50 years from now will be four times as much as it is today." It turned out to be more than 33 times as large. "It will be gone by June," promised Variety in 1955 — talking about rock 'n' roll. "It will be years — not in my time — before a woman will become Prime Minister," declared Margaret Thatcher in 1969.
Leaders rely on the future as a vaccine against the present. The Soviets have put a man in space? "I believe we should go to the moon," President Kennedy announces. "I have a dream," the Rev. Martin Luther King Jr. declares as the world around him burns. Maybe the promise is realized, even surpassed; maybe it keeps receding, pulling us along. "The best thing about the future is that it comes only one day at a time," Abraham Lincoln supposedly observed. Which is true for those in charge of creating it but maybe not for the rest of us. When we pause and look back, we get to see the past's future, know how the story turned out. Did we rise to the occasion? Did we triumph? Did we blink?
The past's power comes from experience, the lessons it dares us to dismiss on the grounds that maybe things will be different this time. The future's power is born of experiment, and the endless grudge match between fear and hope. We are having a dozen simultaneous conversations right now about change: in our institutions, our culture, our treatment of the planet and of one another.
It's tempting to just stand stock-still and squeeze your eyes shut and wait for the moment to pass, or else hoard canned goods and assume the worst. This has been an awfully ugly summer of argument, and you'd be forgiven for concluding that we've lost our will to face or fix anything. We'll just dance with the devils we know, thank you. But if you look past Washington, past Wall Street, turn down the volume and go outside and walk around, you'll find the parcels of grace, of ingenuity and enterprise — people riding change like a skateboard, speeding off a ramp, twisting, flipping, somehow landing with a rush of wind and wheels — and wonder that it somehow hasn't killed us yet.
When members of the freshman class of 2027 look back at our future, what's likely to surprise them most? Will they marvel that gays were once not allowed to marry — or that they ever were? That we waited while the planet warmed, or that we acted to save it? That we protected the poor, or empowered them, or ignored them? That we lived within our means, or beyond them? We'll make our choices one day at a time, but our kids will judge our generation for what we generate, and what we leave undone.



Notes:

Mindset List ~ the observations that help to identify the experiences that have shaped the lives and formed the mindset of students starting their post-secondary education
salsa ~ (n) Mexican Cookery. a sauce, especially a hot sauce containing chilies
ketchup ~ (n) a condiment consisting of pureed tomatoes, onions, vinegar, sugar, spice, etc
acquit ~ (v) to relieve from a charge of fault or crime; declare not guilty
broke ~ (adj) 1. without money; penniless; 2. bankrupt
go broke ~ (idm) 1. to become destitute of money or possessions; 2. to go bankrupt; In that business people are forever going broke.rise to the occasion ~ (idm & phrase) show unexpected skill in dealing with a difficulty that arise; The leading man broke his leg n the first act but his understudy rose to the occasion and was rewarded with excellent reviews.
blink ~ (v) to ignore deliberately; evade; shirk
on the blink ~ (idm) not in proper working order, in need of repair; The washing machine is on the blink again.stock-still ~ (adj) တုတ္တုတ္မွ် မလႈပ္ေသာ remain/stay/stand stock-still


ၾကိဳက္မိေသာ Sentence မ်ား

It's a kind of time travel, to remind us how far we've come.
In 1991 we were fighting a war in Iraq, and still are; health care needed reforming, and still does.
Ask yourself, Would the people we were then have voted for a mixed-race President and a black First Lady?
As the head-spinning viral video "Did You Know" informs us, the top 10 jobs in demand in 2010 did not exist six years ago, so "we're preparing kids for jobs that don't yet exist using technologies we haven't yet invented."
We have managed, rather gracefully, far more change than we predicted would come; it turns out that our past's vision of the future was not visionary enough. This is often the case: reality puts prophecy to shame.
Leaders rely on the future as a vaccine against the present.
Maybe the promise is realized, even surpassed; maybe it keeps receding, pulling us along.
"The best thing about the future is that it comes only one day at a time," Abraham Lincoln supposedly observed.
When we pause and look back, we get to see the past's future, know how the story turned out. Did we rise to the occasion? Did we triumph? Did we blink?
The past's power comes from experience, the lessons it dares us to dismiss on the grounds that maybe things will be different this time.
The future's power is born of experiment, and the endless grudge match between fear and hope.
It's tempting to just stand stock-still and squeeze your eyes shut and wait for the moment to pass, or else hoard canned goods and assume the worst.
We'll make our choices one day at a time, but our kids will judge our generation for what we generate, and what we leave undone.

ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားတုိ.မသိတာေတြ

၂၀၀၉ ခုနွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန.ထုတ္ Time မဂၢဇင္းမွာပါတဲ့ David McNew နဲ. Getty တုိ.ေရးထားတဲ့ What College Students Don't Know ဆိုတဲ့ Essay ေလးကုိ ဘာသာျပန္ထားတာပါ ။ နွစ္စဥ္နွစ္တုိင္း ေမာင္မယ္သစ္လြင္ ေက်ာင္းသားေလးေတြ ေကာလိပ္ကုိ ဝင္လာခ်ိန္မွာ Beloit College ကထုတ္ေဝေလ့ရွိတဲ့ Mindset List အေၾကာင္းကေန အစတည္ျပီး ၊ ေနာက္ဆုံးမွာ ေနာက္မ်ဳိးဆက္ေတြက ကြ်န္ေတာ္တုိ.ကုိ ဘယ္လုိအကဲျဖတ္ေလမလဲ ဆုိတဲ့ထိ သယ္ေဆာင္ေရးသားသြားပုံေလးကုိ ၾကဳိက္လည္းၾကဳိက္မိ ၊ အကဲျဖတ္ခံရမွာကုိ ေၾကာက္လည္း ေၾကာက္မိနဲ.ပဲ ဒီရသစာတမ္းေလးကုိ ဘာသာျပန္လုိက္မိပါတယ္ ။ ကဲၾကည့္ၾကဦးစုိ.ရဲ. ။


ေဆာင္းဦးေပါက္ရာသီေရာက္တုိင္း ဘဲလြဳိက္ေကာလိပ္မွ ပါေမာကၡမ်ားသည္ အတန္းသစ္သုိ.ဝင္လာမည့္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားအသစ္တုိ.၏ ဘဝနွင့္ ေတြးေခၚပုံအေပၚ ဩဇာသက္ေရာက္နုိင္ဖြယ္ရွိသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားနွင့္ အေတြ.အၾကဳံမ်ားကုိ စာရင္းျပဳစုထားသည့္ စိတ္ေနစိတ္ထားစာရင္းကုိ ထုတ္ေဝေလ့ရွိသည္ ။ ထုိစာရင္းသည္ အရုိးစြဲေနသည့္ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထုံးတမ္းမ်ားကုိ စာရင္းျပဳစုထားျခင္းျဖစ္ျပီး ေတာက္ပေသာမ်က္လုံးေလးမ်ားနွင့္ ေက်ာင္းသားသစ္ေလးမ်ားအတြက္ မည္သုိ.မွ် အဓိပၸါယ္မရွိပါ ။ ၎သည္ ကြ်န္ေတာ္တုိ. မည္မွ်ထိခရီးေပါက္ခဲ့ျပီျဖစ္ေၾကာင္း ၊ အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ မည္မွ်ျဖတ္သန္းခဲ့ျပီျဖစ္ေၾကာင္း ညႊန္ျပေနသည့္ စာရင္းတစ္ခုသာျဖစ္သည္ ။ ယခုနွစ္ အတန္းသစ္သုိ. ဝင္ေရာက္လာမည့္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွာ ပုံမွန္အားျဖင့္ တစ္ေထာင့္ကုိးရာကုိးဆယ့္တစ္ ခုနွစ္က ေမြးဖြားခဲ့သူမ်ား ျဖစ္သည္ ။ ဤစာရင္းကုိ ျပဳစုရာတြင္ (စာရင္းျပဳစုသူတုိ.ကလည္း ရွင္းျပထားသည္) သူတုိ.သည္ စာအုပ္တစ္အုပ္ကုိ ရွာသကဲ့သုိ. ကတ္တေလာက္အညႊန္းနွင့္ စနစ္တက် ရွာေဖြ ျပဳစုခဲ့ျခင္းမ်ဳိးမဟုတ္ပါ ။ မကၠဆီကုိေဆာ့၏ ေရာင္းအားသည္ မေလးရွားေဆာ့၏ ေရာင္းအားကုိ ျဖတ္ေက်ာ္တက္သြားသည္ ၊ ေကာလိပ္မ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးဦးေရသည္ အမ်ဳိးသားဦးေရကုိ ေက်ာ္လြန္ေနသည္ ။ ဂ်ယ္လုိတံဆိပ္ ေက်ာက္ေက်ာျပာကမူ အျမဲရွိေနသည္ မဟုတ္ေလာ ။
ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ တစ္ေထာင့္ကုိးရာကုိးဆယ့္တစ္ ခုနွစ္အတြင္းက အီရတ္တြင္ စစ္ပြဲတစ္ပြဲ တိုက္ခဲ့ၾကသည္ ၊ ယခုလည္း တုိက္ေနဆဲပင္ ၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္ကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ရန္ ၾကဳိးစားခဲ့ၾကသည္္ ၊ ယခုခ်ိန္ထိလည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေနရဆဲပင္ ။ သုိ.ေသာ္ မေျပာင္းလဲသည့္ အရာတစ္ခ်ဳိ.ကုိ ၾကည့္၍ စိတ္ဓာတ္က်မသြားပါနွင့္ အျခားေျပာင္းလဲသြားသည့္ နယ္ပယ္မ်ား၌ မည္မွ်ထိ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့သည္ကုိ စဥ္းစားၾကည့္ပါဦး ။ ကမၻာၾကီးသည္ တစ္ေထာင့္ကုိးရာကုိးဆယ့္တစ္ ခုနွစ္၌ လူမည္းေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္သမား ေရာ့ဒနီကင္းကုိ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္ ရဲအဖြဲ.က ဝုိင္း၍ရုိက္သည္ကုိ ၾကည့္ခဲ့ၾကရသည္ ၊ ထုိရဲမ်ားကုိ တရားေသလႊတ္ေပးခဲ့သည္။ လူမ်ဳိးျခားနွင့္ လက္ထပ္ျခင္းကုိ လူျဖဴအမ်ားစုက သေဘာမတူနုိင္ၾကေသးပါ ။ ထုိေခတ္ကာလက ကြ်န္ေတာ္တုိ.ျပည္သူမ်ားသည္ လူျဖဴ-လူမည္းကျပား သမၼတနွင့္ လူမည္းသမၼတကေတာ္တုိ.ကုိ မဲေပးဖြယ္ရွိပါသေလာဟု သင့္ဘာသာ ျပန္ေမးခြန္းထုတ္ၾကည့္ပါ ။
ထုိနွစ္အတြင္း၌ ေတာင္အာဖရိကနုိင္ငံတြင္ အသားအေရာင္ ခြဲျခားမႈစနစ္ အဆုံးသတ္သြားခဲ့သည္ ၊ ဆုိဗီယက္ယူနီယံ ျပဳိက်သြားခဲ့ျပီး ေဒါင္ဂ်ဳန္းအညႊန္းကိန္းမွာ သုံးေထာင္ခန္.ထိထုိးဆင္း ျပဳတ္က်သြားခဲ့သည္။ ေနာက္တစ္နွစ္အၾကာ၌ လက္ကုိင္ဖုန္းမွတစ္ဆင့္ ပုိ.နုိင္သည့္ စာတုိတစ္ေစာင္ကုိ ပထမဆုံးအၾကိမ္ ပုိ.နုိင္ခဲ့သည္ ၊ ယေန.ခ်ိန္ခါတြင္မူ ကမၻာ.လူဦးေရထက္ပုိေသာ စာတုိမ်ားကုိ ေန.စဥ္နွင့္အမွ် ပုိ.ေနၾကေလျပီ ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ ကေလးတစ္ေယာက္ လမ္းေလွ်ာက္တတ္စ အရြယ္မွ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ ေရာက္သြားသည့့္ အခ်ိန္ကာလအတြင္း၌ လူသား၏ မ်ဳိးရုိးဗီဇဂ်င္းကုိ အဓိပၸါယ္ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့သည္ ၊ လူတုိင္း၌ အုိင္ေပါ့ ဂ်ီပီအက္စ္ နွင့္ ဒီဗြီအာ စက္တုိ. ပုိင္ဆုိင္ေနၾကေလျပီ ။ နွစ္ေထာင့္တစ္ဆယ္ ခုနွစ္အတြင္း၌ ေခတ္အစားဆုံးျဖစ္မည့္ ထိပ္တန္းအလုပ္အကုိင္ ဆယ္မ်ဳိးမွာ လြန္ခဲ့သည့္ ေျခာက္္နွစ္အၾကာက မရွိေသးသည့္ အလုပ္မ်ဳိးျဖစ္သည္ ။ ဆုိလုိသည္မွာ ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ ကေလးမ်ားကုိ မရွိေသးသည့္ အလုပ္အကုိင္ အမ်ဳိးအစားမ်ားအတြက္ မတီထြင္ရေသးသည့္ နည္းပညာမ်ားကုိ အသုံးျပဳ၍ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးေနျခင္း ျဖစ္သည္ ။
ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ ကြ်န္ေတာ္တုိ. ေမွ်ာ္လင့္ခန္.မွန္းထားသည္ထက္ပုိေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ားကုိ (အေတာ္အသင့္ ဣေျႏၵရွိစြာ) ေျဖရွင္းနုိင္ခဲ့ၾကသည္ ။ ဤအခ်က္က ဘာကုိျပေနသနည္းဆုိေသာ္ အတိတ္ကာလက အနာဂတ္နွင့္ ပက္သက္သည့္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ ေျမာ္ျမင္မွန္းဆမႈမ်ားမွာ အေျမာ္အျမင္ ရွိသင့္သေလာက္ရွိခဲ့ပုံမရဟု ညႊန္းဆုိေနျခင္းျဖစ္သည္ ။ ျဖစ္ေတာ့ျဖစ္တတ္ပါသည္ ၊ လက္ေတြ.အျဖစ္အပ်က္မ်ားက ၾကဳိတင္ေဟာကိန္းထုတ္ထားသည္မ်ားကုိ ပ်က္ရယ္ျပဳေလွာင္ေျပာင္၍ အရွက္ရေစတတ္သည္ ။ “စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္တတ္၍ တာဝန္သိေသာ မည္သည့္မိန္းမမွ် မဲေပးလိမ့္မည္မဟုတ္ပါ” ဟု ဂရုိဗာ ကလိဗ္လင္းက တစ္ေထာင့္ကုိးရာငါးခုနွစ္က ေျပာခဲ့ဖူးသည္ ။ တစ္ေထာင့္ကုိးရာငါးဆယ္ခုနွစ္ ေထာင္စုနွစ္လယ္အထိမ္းအမွတ္ ျပည္ေထာင္စုအေျချပမိန္.ခြန္း၌ “ခုခ်ိန္ကစျပီးတြက္လုိ. ေနာက္နွစ္ငါးဆယ္ဆုိရင္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.ရဲ. အမ်ဳိးသားထုတ္ကုန္တန္ဖုိးဟာ ခုလက္ရွိထက္ ေလးဆတုိးလာမည္”ဟု ဟယ္ရီထရူးမင္းက ေျပာခဲ့သည္ ။ တကယ္တမ္း၌ သုံးဆယ့္သုံးဆ မွ်တုိးတက္ခဲ့သည္ ။ “အမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာဖုိ.ဆုိတာ ကြ်န္မဘဝရဲ. သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္တင္မကပါဘူး နွစ္ကာလေပါင္း အေတာ္ၾကာအုံးမွာပါ” ဟု တစ္ေထာင့္ကုိးရာေျခာက္ဆယ့္ကုိး ခုနွစ္၌ မာဂရက္သက္ခ်ာက ေျပာခဲ့ဖူးသည္ ။
ေခါင္းေဆာင္တုိ.သည္ အနာဂတ္ကုိ ပစၥဳပၸန္အတြက္ ကာကြယ္ေဆးအျဖစ္ အားကုိးအားထားျပဳတတ္ၾကသည္ ။ ဆုိဗီယက္ေတြ အာကာသထဲကုိ လူလႊတ္တင္ျပီတဲ့လား ။ “လကမၻာကုိ လူလႊတ္သင့္ျပီလုိ. ကြ်န္ေတာ္ယုံၾကည္တယ္” ဟု သမၼတကေနဒီက ေၾကညာလုိက္သည္ ။ သူ.ပတ္ဝန္းက်င္ကမၻာတစ္ခုလုံး ဒုကၡေရာက္ေနခ်ိန္၌ သိကၡာေတာ္ရ ဆရာေတာ္ မာတင္လူသာကင္း ဂ်ဴနီယာက “ကြ်န္ေတာ့္မွာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အိပ္မက္ေတြရွိတယ္” ဟု ေၾကညာခဲ့သည္ ။ ကတိစကားတုိ.ကုိ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေကာင္းေဖာ္ပါလိမ့္မည္ ၊ ရည္မွန္းထားသည္ထက္ပုိ၍ ျဖည့္ဆည္းနုိင္ေကာင္း ျဖည့္ဆည္းနုိင္ပါလိမ့္မည္ ၊ သုိ.တည္းမဟုတ္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.ကုိ ဒရြတ္တုိက္ဆြဲေခၚ၍ ဆုတ္ယုတ္သြားသည္လည္း ျဖစ္နုိင္ပါေသးသည္ ။ “အနာဂတ္နဲ.ပက္သက္တဲ့ အေကာင္းဆုံးအခ်က္က ၎ဟာ တစ္ၾကိမ္မွာ တစ္ရက္ပဲ ဆုိက္ေရာက္လာတဲ့အခ်က္ျဖစ္တယ္” ဟု ေအဗရာဟမ္လင္ကြန္းက ဆုိခဲ့ဖူးသည္ ။ ထုိအခ်က္မွာ အနာဂတ္ကုိ ဖန္တီးေနသူမ်ားအဖုိ. မွန္ေကာင္းမွန္လိမ့္မည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ကြ်န္ေတာ္တုိ.အတြက္မူ မွန္နုိင္လိမ့္မည္မဟုတ္ပါ ။ ခဏမွ်ျပန္လည္၍ ငဲ့ေစာင္းၾကည့္ပါက အတိတ္ကာလ၏ အနာဂတ္ကုိ ကြ်န္ေတာ္တုိ. ၾကည့္ျမင္နုိင္ၾကပါသည္ ၊ ဇာတ္လမ္းဇာတ္ကြက္တုိ. မည္သုိ.မည္ပုံ ေျပာင္းလဲသြားသည္ကုိ ျမင္နုိင္ၾကသည္ ။ အခက္အခဲတုိ.ကုိ ကြ်န္ေတာ္တုိ. ၾကံ့ၾကံ့ခံနုိင္ခဲ့ၾကပါ၏ေလာ ။ ေအာင္ျမင္မႈရခဲ့ပါ၏ေလာ ။ အခက္အခဲ ျပႆနာတုိ.ကုိ ကြ်န္ေတာ္တုိ. မျမင္ေယာင္ျပဳ လစ္လ်ဴရႈခဲ့ၾကပါသေလာ ။
အတိတ္၏ အင္အားသည္ အေတြ.အၾကဳံမွ ေပၚထြက္လာသည္ ၊ ဒီတစ္ၾကိမ္မွာေတာ့ အေျခအေနေတြဟာ အရင္ကနဲ.တူေကာင္းမွတူမွာပါဟု ျငင္းပယ္ရဲေစသည္ ။ အနာဂတ္၏ အင္အားသည္ စမ္းသပ္ခ်က္မ်ားမွလည္းေကာင္း ၊ အေၾကာက္တရားနွင့္ ေျမာ္လင့္ျခင္းတုိ.အၾကား၌ အဆုံးမဲ့ အျငဳိးတၾကီး အာဃာတတရားျဖင့္ ယွဥ္ျပဳိင္ရာမွလည္းေကာင္း ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္ ။ ယခုေလာေလာဆယ္တြင္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ အေျပာင္းအလဲနွင့္ ပက္သက္၍ တစ္ဒါဇင္မွ်ေသာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကုိ ျပဳလုပ္ေနၾကသည္၊ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ အဖြဲ.အစည္းမ်ား ၊ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ ယဥ္ေက်းမႈ ၊ ကမၻာေျမအေပၚ ျပဳမူေနသည့္ ကြ်န္ေတာ္တို.၏ အျပဳအမူမ်ား ၊ ကြ်န္ေတာ္တုိ.လူသားအခ်င္းခ်င္းၾကားရွိ အျပဳအမူမ်ားနွင့္ ပက္သက္၍ ေဆြးေႏြးျငင္းခုန္ေနၾကသည္ ။
မ်က္လုံးကုိေစ့ေစ့ပိတ္ ၊ တုပ္တုပ္မွ်မလႈပ္ပဲ သူ.အလုိလုိ ျဖတ္သန္းျပီးဆုံးသြားခ်ိန္ကုိ ေစာင့္ဆုိင္းေနရန္ သုိ.မဟုတ္ စည္သြတ္အစားအစာတုိ.ကုိ သုိေလွာင္သိမ္းဆည္း၍ အဆုိးဆုံးကုိ ေျမာ္လင့္ လက္ခံလုိက္ရန္ ေသြးေဆာင္ျဖားေယာင္းေနသည္ ။ ဤေႏြရာသီသည္ အျငင္းအခုန္တုိ.ျဖင့္ ျပည့္ေနသည့္ အလြန္အရုပ္ဆုိးသည့္ ေႏြရာသီျဖစ္သည္ ၊ တစ္ခုခုကုိ ရင္ဆုိင္ရဲသည့္ သုိ.မဟုတ္ ထုိတစ္ခုခုကုိ ေျဖရွင္းရဲသည့္ စိတ္အင္အားေတြ ကြ်န္ေတာ္တုိ.တြင္ ေပ်ာက္ဆုံးသြားျပီဟု ေကာက္ခ်က္ခ်သည့္အတြက္ သင့္ကုိ အျပစ္တင္လိမ့္မည္မဟုတ္ပါ ၊ ခြင့္လႊတ္ၾကပါလိမ့္မည္ ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ. သိျပီးသားျဖစ္သည့္ ၊ ကြ်န္ေတာ္တုိ.နွင့္ ရင္းနွီးကြ်မ္းဝင္ျပီးသားျဖစ္သည့္ မေကာင္းဆုိးရြားနွင့္အတူ ကခုန္ေနၾကရုံသာ ရွိေတာ့သည္ ၊ ေက်းဇူးတင္ပါသည္ ။ သုိ.ေသာ္ ဝါရွင္တန္ကုိ ၾကည့္လုိက္ပါ ၊ ေဝါလမ္းမကုိ ၾကည့္လုိက္ပါ ၊ ျငင္းခုန္ေနတာေတြကုိရပ္ ၊ အျပင္ထြက္ လမ္းေလးေလွ်ာက္ၾကည့္လုိက္ပါ ၊ က်က္သေရရွိမႈ အျဖာျဖာ ၊ တီထြင္ထုိးထြင္းဥာဏ္ရွိမႈ အစုစုကုိ သင္ေတြ.ရပါလိမ့္မည္ ။ အေျပာင္းအလဲကုိ စကိတ္ဘုတ္ပမာ စီးေနၾကသည့္ လူေတြကုိ ေတြ.ရလိမ့္မည္ - ေလွ်ာလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ အရွိန္ျမင့္သြားသည္ ၊ လွည့္သည္ ၊ ခုန္ပ်ံထြက္သြားသည္ ၊ ေလ၏အလွ်င္ကဲ့သုိ. လွ်င္ျမန္ဖ်တ္လတ္၍ ေသေသသပ္သပ္ ရပ္တန္.လိုက္သည္ ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ.ကုိ တစ္နည္းနည္းနဲ. အေသသတ္မပစ္ေသးပါလားဟု ေတြးမိပါလိမ့္မည္ ။
သကၠရာဇ္ နွစ္ေထာင့္နွစ္ဆယ့္ခုနွစ္ ခုနွစ္ ေမာင္မယ္သစ္လြင္တန္းမွ ေက်ာင္းသားသစ္ေလးမ်ား ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ အနာဂတ္ကုိ ျပန္၍ၾကည့္မိပါက မည္သည့္အရာကမ်ား သူတုိ.ကုိ အံ့ဩမဆုံး ျဖစ္ေစမည္နည္း ။ တစ္ခါတုန္းက ေဂးအခ်င္းခ်င္း လက္ထပ္ခြင့္ မျပဳသည္ကုိလား သုိ.မဟုတ္ ေဂးေတြလက္ထပ္ၾကသည္ကုိ အံ့ဩေနၾကမည္လား ။ ကမၻာၾကီး ပူေႏြးလာသည္ကုိ ထုိင္ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္ကုိလား သုိ.မဟုတ္ ကမၻာၾကီးကုိ ကယ္တင္ခဲ့သည္ကုိ အံ့ဩေနၾကမည္လား ။ ဆင္းရဲသားေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးခဲ့သည္ကုိလား သုိ.မဟုတ္ သူတုိ.ကုိ အားေပးျမွင့္တင္ခဲ့သည္ကုိလား သုိ.တည္းမဟုတ္ လစ္လ်ဴရႈ ဥေပကၡာျပဳခဲ့သည္ကုိပဲ အံ့ဩေနၾကမည္လား ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.တတ္နုိင္သည့္ အတုိင္းအတာအတြင္းတြင္ပဲ ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္ကုိလား သုိ.မဟုတ္ တတ္နုိင္သည့္ အတုိင္းအတာထက္ေက်ာ္လြန္၍ ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္ကုိပဲ အ့ံဩေနၾကေလမည္လား ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ.သည္ တစ္ၾကိမ္လွ်င္ တစ္ရက္မွ် ေရြးခ်ယ္နုိင္ၾကပါသည္ ၊ သုိ.ေသာ္ ကြ်န္ေတာ္တုိ.၏ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ကြ်န္ေတာ္တုိ. ထုတ္လုပ္ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အရာမ်ားနွင့္ ကြ်န္ေတာ္တုိ. မလုပ္ပဲခ်န္ထားခဲ့သည္မ်ားကုိ အေျခခံ၍ ကြ်န္ေတာ္တုိ.မ်ဳိးဆက္ကုိ ဆုံးျဖတ္ၾကပါလိမ့္မည္ ။

(September 21, 2009 ခုနွစ္ထုတ္ Time မဂၢဇင္းမွ David McNew/Getty တုိ.၏ What College Students Don't Know ကုိသင့္ေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆုိထားပါသည္ ။)

Phrasal Verbs and Idioms မွတ္စုမ်ား ၂

အပ်င္းနည္းနည္းထူေနတာေၾကာင့္ Essay အသစ္ဘာသာမျပန္ျဖစ္ေသးပါ ။ အရင္ျပန္ခဲ့တဲ့ 1. The Avenging Amateur 2. Raising a Child Costs Some $221,000 Before College ထဲက Phrasal Verbs ေတြနဲ. Idioms ေတြကုိဘဲ Post တစ္ခုအေနနဲ. တင္လုိက္ပါတယ္ ။

1. come about (that) ~ (phrv)to happen ျဖစ္သည္ ။

Can you tell me how the accident came about?
How did it come about that he knew where we were?
ဒီ phrasal verb ကုိ ဒီလုိရွင္းျပထားပါတယ္ ။
When you say how something comes about, you explain how it happens.
The discovery of adrenalin came about through a mistake.
How did the invitation come about?
The financial crisis came about because we got complacent, depending on all-knowing financial experts – mortgage lenders, Wall Street sharpers, the Federal Reserve- to run our system expertly.

2. along/down the line ~ (idm) (informal) at some point during an activity or a process (လုပ္ရင္းကုိင္ရင္း ။ တစ္ေလွ်ာက္လုံး။)
Somewhere along the line a large amount of money went missing.
We obviously went wrong somewhere along the line.
He’s created problems all (ie at every stage) along the line.
We’ll make a decision on that further down the line.

3. turn out to be sb/sth; turn out that…~ (phrv) ျမန္မာလုိအဓိပၸါယ္က “လက္စသတ္ေတာ့..ျဖစ္သည္။” Collins Cobuild Dictionary of Phrasal Verbs အဘိဓာန္ထဲမွာေတာ့ ဒီလုိ ရွင္းျပထားပါတယ္။
If something or someone turns out to be a particular thing, they are discovered to be that thing. နမူနာ ဝါက်ေတြအေနနဲ.

She turned out to be a friend of my sister.
It turned out that she was a friend of my sister.
The job turned out to be harder than we thought.
The Marvins’ house turned out to be an old converted barn.
Mrs Moffat had turned out to be the perfect landlady.
It turned out that the message sent to him had been intercepted.
Until finally the last expert down the line turned out to be just another greater fool, and the system crashed.

4. as it/things turned out ~ (idm) as was shown or proved by later events (ျဖစ္ခ်င္ေတာ့)
I didn’t need my umbrella, as it turned out (= because it didn’t rain).

5. cobble sth together ~ (phrv) to produce sth quickly and without great care or effort, so that it can be used but is not perfect (ရရာနွင့္ စပ္ဟပ္ျပဳလုပ္သည္ ။ လြယ္လြယ္နွင့္ ျဖစ္ကတတ္ဆန္း လုပ္သည္။) အဘိဓာန္ထဲမွာ ဒီလုိရွင္းျပထားပါတယ္။
If you cobble something together, you make or produce it roughly or quickly, by using things that are available to you.

The essay was cobbled together from some old notes.
Its author has cobbled together a guide to the islands.
He hastily cobbled together an essay from some old lecture notes.
But we can no longer abdicate judgment to them or to the system they’ve cobbled together.


6. factor sth in/ factor sth into sth ~ (phr v) (technical) to include a particular fact or situation when you are thinking about or planning sth :
Remember to factor in staffing costs when you are planning the project.
It fails to factor in marginal expenditures on window-repairing, rug-cleaning, photo-processing, cell phones, sedatives.

ဧဝံေမသုတံ (Idioms & Phrasal Verbs မွတ္စုမ်ား1)

ဒီေန.ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ ဘာသာျပန္ခဲ့တဲ့ 1. Emptying Pandora’s Box, 2. Real Patriots Don’t Spend နွင့္
3. Barack Obama and the Voice of God ထိ Essay ၃ ပုဒ္ထဲကေန ကြ်န္ေတာ္ထုတ္နုတ္ထားတဲ့ Idioms နွင့္ Phrasal Verbs ေတြကုိ ပဲ တစ္ခ်ဳိ.ရွင္းလင္းခ်က္ေလးေတြနွင့္အတူ Post တစ္ခု အျဖစ္တင္လုိက္ပါတယ္ ။ Oxford Advanced Learner's Dictionary, Collins Cobuild Dictionary of Phrasal Verbs နဲ. ျမန္မာစာအဖြဲ.ကထုတ္တဲ့ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ အဘိဓာန္ တုိ.ကုိ ကုိးကားပါတယ္။

1. wish sth away ~ (phr v) to try to get rid of sth by wishing it did not exist (ေမ့ေပ်ာက္ ပစ္ခ်င္သည္ ။):
ဒီ phrasal verb ကုိ ဒီလုိရွင္းျပထားပါတယ္ ။ If you wish something away, you hope to get rid of it although you do not do anything practical to remove it.

It seems unlikely that the statistical errors can be wished away.

Wishing them away won’t get rid of your problems.

These problems can’t be wished away, you know.

You can’t wish away debt with a magic wand.

2. I wish ~ (idm) (infml) used to say that sth is impossible or very unlikely, although you wish it were possible :

He’s dead and it’s no use wishing him alive again.

I wish you hadn’t told me all this.

3. take a heavy toll (on sb/sth) / take its toll (on sb/sth) ~ (idm) to have a bad effect on sb/sth; to cause a lot of damage, deaths, suffering, etc.(ထိခုိက္ေသဆုံးမႈ ျဖစ္ေပၚေစသည္ ။):

Illness had taken a heavy toll on her.

The recession is taking its toll on the housing markets.

The civil war has taken its toll on both sides.

4. reach out to sb ~ (phr v) to show sb that you are interested in them and/or want to help them: ဒီလုိရွင္းျပထားတယ္ ။If you reach out to people, you give them help, advice, or comfort, or ask them for it.

His phenomenal capacity to reach out to people……

They may reach out to another person for reassurance.

The church needs to find new ways of reaching out to young people.

I’ve had countless uplifting e-mails in recent days that, in different ways, have been about a moral reorientation, a reaching out, the rediscovery of the ways in which we can be our brother’s and our sister’s keepers.

5(a). beyond the pale ~ (idm) considered by most people to be unacceptable or unreasonable: လက္မခံနုိင္ဖြယ္ ။

His remarks were clearly beyond the pale.

5(b). pale beside/next to sth/pale in/by comparison (with/to sth)/pale into insignificance ~ (idm) to seem less important when compared with sth else:

Last year’s riots pale in comparison with this latest outburst of violence.

Diana Strelow, 73, of Portsmouth, Virginia, put it this way: “My vote for Obama was and is about my hope that an intelligent, self-respecting president will lead to a renewal of civility on the part of all of us – perhaps a renewal even of the love that Americans once had for each other.”
Significant as economic anxieties were, she said, they paled beside deeper yearning.

5(c). pale beside/ in comparison with sth ~ (phrv) ေသးနုပ္သြားသည္ ။ ေသးသိမ္သြားသည္ ။ ေမွးမွိန္သြားသည္။

Investment in British Rail pales in comparison with the amount invested in continental railways.

Their other problems paled into insignificance beside this latest catastrophe.

6. tide sb over (sth) ~ (phr v) to help sb during a difficult period by providing what they need : ေလာေလာဆယ္ အက်ပ္အတည္း ေက်ာ္လႊားရန္ ။ If you give someone money or help in order to tide them over, you do it so that they can get through a period of time when they are having problems.

I only want to borrow enough to tide me over till Monday.

if you need a few dollars to tide you over……

the huge grain surpluses that helped tide the world over the 1972-74 shortages.

Can you lend me some money to tide me over until I get paid?

Only when migrating tribes learned to settle down and farm did they need to save and plan, storing seeds and surpluses to tide them over from season to season.

7. pick out ~ (phrv) 1. choose specially; 2. see among others, esp, with difficulty: ရွင္းလင္းခ်က္ ၂ ခုရွိပါတယ္ ။ 7(a). If you pick out someone or something when they are difficult to see or recognize, you manage to see or recognize them

See if you can pick me out in this photo.

A White House report in 1931 urged parents to let children pick out their own clothes and furniture, thereby creating in the child “a sense of personal as well as family pride in ownership, and eventually teaching him that his personality can be expressed through things.

Irene Burns picked out Meehan as one of the two men who gave her a lift. ဒီ Sentence ေတြမွာ pick out ရဲ. အဓိပၸါယ္က အမ်ားထဲမွာ ေရာေထြးေနတဲ့ အထဲကေန ခက္ခက္ခဲခဲ ရွာေဖြေတြ.မႈ ၊ မွတ္မိမႈ ဆုိတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္ ။

7(b) If you pick out one person or thing from a group, you choose them.

He picks out a flat spot without any rocks on it.

She was picked out from dozens of applicants for the job.
He picked out the ripest peach for me. ဒီ Sentence ေတြမွာေတာ့ pick out = အမ်ားစုထဲက တစ္ခုကုိ ေရြးခ်ယ္ျခင္း ဆုိတဲ့ အဓိပၸါယ္ပါ ။

8. live up ~ (phrv) If you live it up, you have a very enjoyable and exciting time, usually spending a lot of money and dong all the things that you want to do

Next week we report to camp. We are going to live it up meanwhile.

We spent a week living it up in the luxury of the Intercontinental Hotel.

We had little chance of living it up on our meager expense accounts.

Somewhere along the way, THRIFT did not just stop being a value; it became a folly. Saving was for suckers; you’d miss the ride, die leaving money on the table when you could have lived it up.

9. resort to sth ~ (phr v) to make use of sth bad, as a means of achieving sth, often because there is no other possible solution ဒီလုိရွင္းျပထားပါတယ္ ။ If you resort to a course of action that you do not really think is right or acceptable, you adopt it because you cannot see any other way of achieving what you want

Eventually the police resorted to CS gas to quell the rioters.

Some factions have resorted to terrorism.

If you're a casting director looking for a voice whose very timbre communicates authority, dignity, power, you might even go to Queen Latifah before you resort to Jeremy Irons.

10. above all ~ (idm) most important of all; especially :

Above all, keep in touch.

Above all, black American ministers have replaced British politicians, at least in perception, as the world's most eloquent public users of the English language.

11. knock sb off their pedestal/perch ~ (idm) to make sb lose their position as sb/sth successful or admired ျဖဳတ္ခ်သည္ ။

Our homegrown Martin Luther King Jr. has knocked Winston Churchill off his perch as the ideal.

knock the market leaders off their pedestal…

ကေလးတစ္ေယာက္ကုိ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ရန္ ေနာက္ဆက္တြဲ

အရင္ အပတ္ကတင္ခဲ့တဲ့ ဘာသာျပန္ Essay ရဲ.မူရင္းပါ ။ တကယ္လုိ.စိတ္ဝင္စားမိလုိ.မ်ား ကြ်န္ေတာ္ဘာသာျပန္ထားတာနဲ. မူရင္းနဲ.ကုိမ်ား ယွဥ္ျပီးတုိက္ၾကည့္ခဲ့သူမ်ား ရွိမ်ားရွိခဲ့ရင္ ကြ်န္ေတာ္ဘာသာျပန္တာ ဘယ္ေလာက္ထိေရွာ္ေနလဲဆုိတာကုိ ေတြ.နုိင္ၾကပါလိမ့္မယ္ ။

Raising a Child Costs Some $221,000, Before College
By NANCY GIBBS

Time (Monday, Aug. 24, 2009)


This is the time of year — second only to December, maybe — when we're reminded how much kids cost. It's nice when states suspend their sales tax for a week of back-to-school shopping, but it doesn't change the fact that somehow we have to start over in September: new sneakers, new notebooks, maybe a new lunch box, because SpongeBob is so last season. Even in hard times, economists have found, children are "recession resistant." As investments, they are living proof of irrational exuberance, a leading indicator of our loss of fiscal discipline.
BabyCenter.com offers a calculator to help determine the cost of raising a child; I wonder how great a deterrent this represents. It uses figures from an annual report from the U.S. Department of Agriculture, which I suppose would be the expert in growing corn — or kids. This year's report says a typical family will spend about $221,000 raising a child through age 17; that's 21% more than families spent the year I was born. Food and clothing are cheaper now, but housing and health care cost more. Turns out parents get a bulk discount: people with only one child spend 25% more per child than families with two, and by the time you have three or more, you are spending 22% less on each one.
The government can't begin to measure the hidden costs, of course, of sleep or sanity or solitude. It fails to factor in marginal expenditures on window-repairing, rug-cleaning, photo-processing, cell phones, sedatives. I'm thinking the bureaucrats have not been to a mall lately, since their tables allow about $60 a month for kids' shoes and clothes. It is true that globalization has driven apparel prices down over the years, but if you have daughters, you confront the annual phenomenon whereby the clothes shrink as the prices rise, leaving you wildly grateful for a school dress code requiring that shoulders and navels be covered.
And then, of course, there is the time spent, whose dollar figure is incalculable, though one study says it's worth more than the cash laid out. Parenthood means never really being alone, until the day the kids leave home and you're left with no idea what to do with all the time and energy you used to spend chasing after them. Maybe I'll finally learn to knit. Or cook something with more than three ingredients. Or slide the years of accumulated photographs into fresh, matching albums, the images incubating as memory to hatch as history.
The economist behind this year's report is used to hearing people marvel at how much kids cost. "I tell them children also have many benefits," he says, "so you have to keep that in mind." There are, for instance, all the things parents probably don't do as often when the kids are grown. Will we still make bonfires on the beach, collect driftwood and fairy glass, make s'mores even though no one really likes them, since marshmallows surpass superglue for stickiness? Will we still carve jack-o'-lanterns, color Easter eggs — or will holidays feel like formalities? I wonder if I'll miss Cheez Doodles and Jelly Bellies. I'm pretty sure I won't be buying them anymore.
Children cost a lot up front, but with the right management strategies, you can get a decent return on investment. Helping with homework lets you learn all the math now that you never learned then. Kids give you an excuse to work on your fastball. They're excellent bed warmers, and small fingers can untie hopeless knots. They remind you to be brave and trusting, and that few things worth accomplishing are ever achieved without making a mess first. They often say better prayers than you could ever think to. They smell really good, at least when they're clean.
And yes, they are reminders of our mortality — in fact, I know I'm going gray a lot faster than I would have had I been childless, especially now that I have a teenager. But it's a cosmic gift that, in letting us grow up with them, they keep us young, so that sometime maybe we pass each other, the student becoming the teacher, the parent the child, and we will sit back and marvel at who they've become, knowing they are now smarter and stronger than we are. We'll savor their company and feel safe in their hands. Care to put a price on that?

Notes :
exuberant ~ (adj) 1. full of energy, excitement and happiness : She gave an exuberant performance.; an exuberant personality/ imagination; a picture painted in reds and yellows
2. (of plants, etc.,) strong and healthy; growing quickly and well

be living proof of sth/that ~ (idm) to show by your actions or qualities that a particular fact is true: He is living proof that not all engineers are boring. These figures are living proof of their incompetence.

factor sth in/ factor sth into sth ~ (phr v) (technical) to include a particular fact or situation when you are thinking about or planning sth : Remember to factor in staffing costs when you are planning the project.

whereby ~ (adv) (formal) by which; because of which : They have introduced a new system whereby all employees must undergo regular training. a new system whereby all staff have to carry identification cards.

marvel at sth ~ (v) to be very surprised or impressed by sth: Everyone marveled at his courage.

jack-o’-lantern ~ (n) a pumpkin(a large orange vegetable) with a face cut into it and a candle put inside to shine through the holes

Easter eggs are specially decorated eggs given to celebrate the Easter holiday or springtime

up front ~ (adv) as an initial investment, beginning capital, or an advance payment: They’ll need a half-million dollars up-front before opening the business.

fastball ~ (n) (in baseball) a ball that is thrown at the pitcher’s fastest speed

have~ Had I known that (ie If I had known that) I would never have come.